پرسش
در صورتی که در سند نکاحیه شرط عندالاستطاعه زوج برای پرداخت مهر قید شود:
الف) شرط مذکور از نظر قانونی چه جایگاهی دارد و اثر آن در مطالبه مهر زوجه را بیان فرمایید.
ب) آیا لازم است در ابتدا استطاعت زوج ثابت و سپس به پرداخت مهر اظهارنظر شود؟
نظر و پاسخ
شرط موضوع قسمت (الف) سوال، اگرچه شرط مشروعی است؛ ولی به هر حال اثر قانونی خاصی بر آن مترتب نیست، چرا که استطاعت اساسا قید کلیه دیون و تعهدات مالی است.
در رابطه با قسمت (ب) سوال مذکور، با توجه به آنچه ذکر شد درج شرط استطاعت تاثیری بر قواعد عمومی مربوط به اثبات ادعای اعسار ندارد و مدیون در هر حال باید اعسار خود را ثابت کند.
قسمت ب:
با توجه به این که در سند نکاحیه شرط عندالاستطاعه قید شده است زوجه در زمان مطالبه مهر باید بدوا استطاعت زوج را در پرداخت مهر حین دادرسی ثابت کند. پس از ثبوت و احراز آن توسط محکمه، دادگاه حکم به پرداخت مهر صادر کند والا حکم صادره در صورت عدم تمکن مالی و عدم اثبات استطاعت، غیرقابل اجرا بوده و رسیدگی دادگاه امری عبث است.
قسمت ب:
نظر به این که سند نکاحیه سند رسمی بوده و سندی لازم الاجرا است و اصل دین به عهده زوج ثابت است، اما پرداخت آن ناظر به زمانی است که استطاعت پرداخت داشته باشد؛ چون اصل، پرداخت زوج بوده و غیر آن استثناست. لازم است دادگاه در اجرای اسناد رسمی لازم-الاجرا، حکم به پرداخت مهر را صادر کند و واحد اجرای احکام مدنی در صورت معرفی مال توسط زوجه نسبت به ادامه عملیات اجرایی اقدام کند.
قسمت الف:
اتفاق نظر:
با توجه به این که شرط عندالاستطاعه در سند نکاحیه شرط صحیحی است که نه مبطل عقد است و نه مجهول؛ لذا آنچه که در سند قید شده عبارت است از مهر مشخص و معین که روشن بودن آن بر مشروعیت شرط خللی وارد نمی سازد و شرطی لازم الوفاست.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۹