پرسش
مرجع صدور اجراییه در مورد چک هایی که شورای حل اختلاف در رسیدگی به دعوی مطالبه وجه آن صالح است، در صلاحیت شورای حل اختلاف است یا دادگاه حقوقی؟
نظر و پاسخ
اگر در دعوی مطالبه وجه چک در مقام رسیدگی شورای حل اختلاف منتهی به صدور حکم قطعی شده باشد همان مرجع صادر کننده رای (شورای حل اختلاف) مطابق مقررات اجرای احکام مدنی مبادرت به صدور اجراییه و اجرای حکم خواهد نمود؛ لیکن اگر صدور اجراییه بر اساس ماده ۲۳ قانون اصلاحی چک مد نظر باشد، بنا به نص صریح قانون صرفا محاکم دادگستری صلاحیت صدور اجراییه را دارند؛ هرچند مطابق نصاب مندرج در بند الف ماده ۹ قانون شورای حل اختلاف، رسیدگی به آن در صلاحیت شورای حل اختلاف باشد.
شورای حل اختلاف مرجع صدور اجراییه است.
دلایل این نظریه:
۱- صدور اجراییه تابع صلاحیت رسیدگی اصل دعوی است، چنانچه در دعوی مطالبه وجه چک شورای حل اختلاف صالح باشد، همان مرجع نیز صلاحیت صدور اجراییه را دارد.
۲- در ماده ۹ قانون اصلاح قانون صدور چک، مقرر شده است از دادگاه صالح صدور اجراییه در خواست می شود. با توجه به این که قانون صدور چک در مقام تعیین مرجع صالح نیست از دادگاه صالح، معنای عام آن اراده شده است یعنی مرجع قضایی صالح، اجراییه صادر می کند.
۳- با توجه به این که صدور اجراییه به منظور سهولت وصول چک در قانون پیش بینی شده است و سهل گیری و سهولت در حصول نتیجه با اهداف پایه گذاری شورای حل اختلاف سازگار است، شورا صالح است.
مرجع صدور اجراییه دادگاه است.
دلایل این نظریه:
۱- در خواست صدور اجراییه، دعوی نیست. بر اساس مفاد بند الف ماده ۹ قانون شورای حل اختلاف، صرفا دعاوی مالی راجع به اموال منقول تا دویست هزار ریال در صلاحیت شورای حل اختلاف قرار گرفته است و شامل درخواست صدور اجراییه نیست.
۲- الفاظ بر معانی عرفی دلالت دارد، واژه دادگاه که براساس مفاد ماده ۹ قانون اصلاح قانون صدور چک، مرجع صدور اجراییه تعیین شده است بر همین معنی دلالت دارد لذا شورای حل اختلاف صلاحیت ندارد. به علاوه صلاحیت عام دادگاه مطابق اصل است و با توجه به این که صلاحیت شورای حل اختلاف احراز نمی شود، بر اساس اصل صلاحیت عام دادگاه ها، مرجع صدور اجراییه دادگاه است، در قانون اصلاح قانون صدور چک نیز برخی موارد مرجع قضایی و برخی موارد دادگاه ذکر شده است و حکایت از توجه قانون گذار به صلاحیت اختصاصی دادگاه می نماید.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷