پرسش
اگر شخصی که کارمند دادگستری میباشد، مرتکب جعلی در اسناد مرتبط یا اداری ثبت احوال گردد؛ مثلا کارمند دادگستری مرتکب جعل در اسناد سجلی گردد، به طور کلی، هر کارمندی که مرتکب جعلی گردد که مرتبط با وظیفه وی نباشد، بر اساس کدام ماده قانونی در بخش جعل مجازات میگردد؟
نظر و پاسخ
با توجه به مواد ۵۳۲ و ۵۳۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ (تعزیرات) و لحاظ اینکه مرتکبین جرایم موضوع ماده ۵۳۳ اعم از اشخاصی است که اساسا کارمند نیستند و یا اگر کارمند باشند ارتکاب جرم جعل در اجرای رضایت شغلی و اداری آنها نمیباشد (و از این حیث به منزله غیر کارمند محسوب میشوند) بنابراین؛ در فرض پرسش، متهم مرتکب بزه موضوع ماده ۵۳۳ قانون فوقالذکر است و در نتیجه نظریه اکثریت مورد تایید میباشد.
در فرض سوال، میتوان بر اساس مادهی ۵۳۳ از قانون مجازات اسلامی تعزیرات مجازات نمود، ولی با استدلالهای متفاوت؛ یک عده از اکثریت معتقدند، کارمندی که در خارج از وظیفهی خود مرتکب جعل گردد، در آن مصداقی که مرتکب جرم گردیده است دیگر کارمند نمیباشد و یا کارمند نبوده است، مثلا، کارمند دادگستری اگر جعل شناسنامه نماید، این کارمند دادگستری که کارمند ثبت احوال نمیباشد و جعل هم مطابق با وظیفهی وی نبوده؛ لذا مشمول ماده ۵۳۳ میباشد؛ چرا که مادهی ۵۳۳ زمانی که میگوید کارمند یا مسیول دولتی نیستند فرض را هم شامل میگردد که اگر چه شخص کارمند است ولی یک جعل غیر از وظیفهی خود را مرتکب شده است که این فرد در آن جعل مرتکب شده کارمند آن اداره محسوب نمی گردد. برخی دیگر هم معتقدند که در فرض سوال خلا قانونی وجود دارد و با توجه به اینکه شخص کارمند دولت است و در مادهی ۵۳۲ بیان داشته کارمندی که در ارتباط با وظیفهی خود مرتکب جعل گردد مشمول آن ماده داشته است و در فرض که کارمند مرتبط با وظیفهی خود جعل نکند، خلا قانونی وجود دارد و با توجه به اینکه مادهی ۵۳۳ در راستای مادهی ۵۳۲ میباشد، بهتر است فرض سوال را مشمول مادهی ۵۳۳ داشت.
معتقد میباشند که این شخص فرض سوال را مطابق با بند ۳ مادهی ۵۲۵ مجازات مینماییم و علت استناد هم آن میباشد که در آن بند، قید اسناد آورده شده است و کارمند دولتی اگر سند رسمی را جعل نماید ولی مرتبط با وظیفهی وی نباشد، مشمول این بند ۳ مادهی ۵۲۵ میباشد و مجازات میگردد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷