لاولکس پرسش
اگر اولیاء دم بدون در نظر گرفتن دیون مقتول رضایت مجانی نسبت به قاتل دهند و قاتل از قصاص رهایی یابد و از زندان آزاد گردد و حال مدیون علیه اولیاء دم، دادخواست مطالبه دیون متوفی را دهد چه تصمیمی باید اتخاذ گردد؟ تکلیف رضایت داده شده چیست؟ اولیاء دم از چه باب مسیول هستند؟
نظر و پاسخ
در فرض سوال در صورتی که صاحبان حق قصاص بدون ادا و یا تضمین دیون مقتول به طور مجانی اعلام گذشت کرده باشند و ماترک متوفی نیز پاسخگوی دیون وی نباشد گذشت مزبور قابل ترتیب اثر نیست و موضوع مشمول احکام عام مربوط به گذشت خواهد بود.
اگر چه وفق ماده ۴۳۲ قانون مجازات اسلامی، اولیاء دم حق گذشت مجانی در صورت وجود دیون برای مقتول را ندارند، حال اگر اولیاء دم با علم به اینکه مقتول دیونی دارد اقدام به این امر نموده باشند از بابت اینکه مرتکب تقصیر شده اند و به واسطه این تقصیر ضرر مالی به مدیون وارد شده است طبق ماده ۹۵۳ قانون مدنی و ماده ۱ قانون مسیولیت مدنی دادرسی دارای مسیولیت می باشند البته در خصوص مجازات قصاص که قاتل به پشتوانه رضایت مجانی اولیاء دم بدون در نظر گرفتن دیون مقتول، ساقط شده است دیگر امکان بازگشت قصاص وجود ندارد و تنها رضایت مجانی اولیاء دم ترتیب اثر داده نمی شود و امکان رضایت مشروط به پرداخت حق دیه با در نظر گرفتن دین مقتول وجود دارد که قاتل می بایست دیه مقتول را بپردازد و اگر مقتول توان پرداخت نداشته باشد گذشت مزبور قابل ترتیب اثر نخواهد بود.
به گذشت مجانی اولیاء دم وقف ماده ۴۳۲ قانون مجازات اسلامی ترتیب اثر داده نمی شود و اولیاء دم مجدد حق قصاص یا دیه مقتول را دارند و امکان رجوع به اولیاء دم وجود ندارد چون نامبردگان آگاه به قانون نیستند بلکه اجراء احکام کیفری می بایست به این رضایت ترتیب اثر دهد و می بایست در خصوص وجود مدیون برای مقتول تحقیق می کرده است و مجدد جریان اجرای قصاص قاتل، که آزاد شده است صورت می گیرد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹