نشست قضایی درباره عدم احتساب حقوق مستمری در ماترک

آیا حقوق مستمری جزو ماترک محسوب می شود؟

نشست قضایی (۴): ما ترک متوفی اموال موجود در زمان فوت اوست لذا با توجه به این که مستمری یا حقوق وظیفه بنا به ضوابط ویژه ای به وراث مستحق آن داده می شود، نمی توان آن را ماترک به حساب آورد. مطابق بند (۱۶) ماده ۲ قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ مقنن مستمری را چنین تعریف کرده است مستمری عبارت از وجهی است که طبق شرایط مقرر در این قانون به منظور جبران قطع تمام یا قسمتی از درآمد به بیمه شده و در صورت فوت او برای تامین معیشت بازماندگان وی به آنان پرداخت می شود همچنین مواد ۱۵۳ قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران و ۱۷۱ قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران مستمری را تعریف کرده است و لازم به توضیح است که مستمری موضوع سوال، مستمری ناشی از فوت مستخدم است و شامل سایر مستمری های دیگر از قبیل از کارافتادگی و بازنشستگی نمی شود. پس از تبیین مستمری لازم است ترکه را شناسایی کرد. دارایی حین فوت متوفی را که به سبب فوت از مالکیت وی خارج می شود و به حکم قانون به وراث وی انتقال می یابد، ترکه می نامند. بنابراین، اولا: برقراری مست-مری به منظور کمک به معیشت اشخاص تحت تکفل مستخدم برای زمان بعد از فوت مستخدم است در حالی که در قاعده ارث چنین هدفی وجود ندارد. ثانیا: حقوق مستمری، حقی است که برای بازماندگان مستخدم متوفی تحت شرایطی بعد از فوت محقق می شود و در واقع، حق مستمری، در حین فوت موجود نبوده تا در شمول ترکه متوفی به حساب آید و اساسا ترکه باید در حین فوت مورث موجود باشد در غیر این صورت مصداق ترکه را نخواهد داشت ثالثا: حقوق مستمری برای بازماندگان مستخدم متوفی تحت شرایط خاص برخلاف قاعده ارث ایجاد می گردد چرا که در ارث وجود چنین شرایطی اساسا ملاک و معیار نیست. مواد ۸۰ و ۸۱ و ۸۳ قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و مواد ۸۸ و ۸۹ قانون استخدام نیروهای مسلح و مواد ۸۷ و ۸۶ و بندهای قانون استخدام کشوری و ماده ۴۷ قانون استخدامی شرکت های دولتی و مواد ۱۷۱ و ۱۸۲ و ۱۸۳ قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران ۱۵۳ و ۱۶۴ و ۱۶۵ قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران مبین، ترتیبات و شرایط خاص قانونی جهت دریافت مستمری است که انطباقی با قاعده ارث ندارد. تشحیذ ذهن این که به حکم مواد ۱۶۵ و ۱۸۳ قانون مذکور، تکلیف پرداخت مستمری به بازماندگان به نحوه مساوی صورت می گیرد در حالی که در ارث چنین نیست. رابعا: برخی از بازماندگان حق دریافت مستمری را ندارند ولیکن سهم ارث به آنان تعلق می گیرد و در پرداخت مستمری به بازماندگان تحت تکفل بودن شرط است حال آن که در ارث چنین نیست ذکر برخی از تفاوت و توضیحات مبین این امر است که مستمری جزو ترکه نیست، بلکه، امتیاز خاصی است که قانونگذار به منظور حمایت مالی از بازماندگان مستخدم فوت شده در نظر گرفته است در نتیجه، پرداخت دیون و غیره متوفی، از محل مستمری برخلاف قانون است. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۱