پرسش
در صورتی که مستند رای دادگاه، گواهی گواهان باشد و یکی از جهات تجدیدنظرخواهی ایراد شهادت شهود باشد، آیا دادگاه تجدیدنظر میتواند به لحاظ تلقین دانش گواهان بدون ذکر سبب و دلیل رای صادره را نقض کند؟
نظر و پاسخ
اگرچه در ماده ۲۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی گفته شده ارزش و تاثیر گواهی با تشخیص دادگاه است و دادرس دادگاه بدوی به استناد گواهی گواهان و تاثیر شهادت آنان انشای رای کرده و به همین جهت حکم مورد اعتراض واقع شده است، دادرسان دادگاه تجدیدنظر با توجه به مقررات ماده ۳۵۶ و بند (ب) ماده ۳۴۸ قانون آیین دادرسی مدنی در صورتی که احراز کنند شرایط قانونی شهادت شهود وجود نداشته و دادرس دادگاه بدوی در این مورد دچار غفلت شده میتوانند به گواهی گواهان ترتیب اثر نداده و با نقض دادنامه به بدوی حکم مقتضی صادر کنند.
نظر به اینکه به دلالت ماده ۲۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی تشخیص ارزش و تاثیر گواهی با دادگاه است و این مقررات به استناد ماده ۳۵۶ این قانون در دادگاه های تجدیدنظر نیز لازم الرعایه است و به استناد بند (الف) و (ب) ماده ۳۴۸ همین قانون دو مورد از جهات تجدیدنظر ادعای عدم اختیار مستندات دادگاه و فقدان شرایط قانونی شهادت شهود است، دادگاه تجدیدنظر نیز اجازه بررسی شهادت شهود را دارد و در صورتی که شهادت شهود را فاقد ارزش تشخیص دهد میتواند شهادت شهود را از عداد دلایل خارج دانسته و در صورتی که دلیل دیگری نباشد رای صادره را نقض کند. البته لازم است که دادگاه تجدیدنظر دلایل تلقینی بودن و یا عدم ارزش را تایید کند.
تلقینی بودن یا داشتن شهادت شهود از جمله شرایط شهود است و نه از مواردی که محکوم علیه حق ایراد داشته باشد و تشخیص ارزش گواهی غیر با دادگاه بدوی است و دادگاه تجدیدنظر نمیتواند شهادت شهود را به جهت تلقینی بودن آن از عداد دلایل خارج و در نتیجه رای صادره را نقض کند.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۵