نشست قضایی درباره تقاضای احلاف منکر

همان گونه که مستحضر هستید حسب ماده ۱۹۷ قانون آیین دادرسی مدنی ... اگر کسی مدعی حق یا دینی بر دیگری باشد باید آن را اثبات کند، در غیر این صورت با سوگند خوانده، حکم برایت صادر خواهد شد. آیا با توجه به ماده ۲۳۸ همین قانون این سوگند باید از طرف خواهان درخواست شود یا خود دادگاه راسا مبادرت به اخذ سوگند از خوانده میکند؟ همچنین در سوگند موضوع ماده ۲۸۷، زمانی که ورثه، خوانده باشد آیا الزاما ورثه باید تقاضای سوگند خواهان را بکنند یا دادگاه راسا اقدام میکند؟

دلایل اثبات دعوا به عهده مدعی است و در صورتی که خواهان دلیل دیگری که کافی بر اثبات ادعا باشد، ارایه ندهد، میتواند از خوانده مطالبه سوگند نماید و این امر به عهده دادگاه نیست و در نهایت میتواند وجود این حق را به خواهان متذکر شود. یاد آور میشود که به موجب ماده ۱۳۳۳ قانون مدنی در دعاوی علیه میت که به طرفیت ورثه مطرح میشود دادگاه راسا و عندالاقتضا خواهان را قسم میدهد و در مواردی قول مدعی مقدم بر اخذ است که توام با قسم باشد. نظرهای ابرازی نظر اول: لازم نیست که خواهان قسم بخورد و در اینجا باید حاکم از خوانده بخواهد تا قسم بخورد. نظر دوم: ماده ۲۸۳ قانون آیین دادرسی مدنی عنوان میکند اگر بناست سوگندی در دادگاه یاد شود باید از سوی اصحاب دعوا درخواست شود. نظر سوم: ممکن است خواهان در جلسه رسیدگی حاضر نشود و در دادگاه حضور نیابد پس تکلیف چیست؟ در اینجا دادگاه مکلف است از خوانده بخواهد سوگند یاد نماید و با توجه به اتیان سوگند خوانده، حکم مقتضی را صادر نماید. نظر چهارم: اگر خواهان برای اثبات ادعای خود دلیل و مدارک کافی داشته باشد در اینجا نیازی به اتیان سوگند از سوی خوانده و یا خواهان نیست ولی اگر مدارک و دلایل کافی نباشد و یا وجود نداشته باشد باید بنا به درخواست خواهان، دادگاه خوانده را ملزم به اتیان سوگند نماید و حاکم هم با توجه به اتیان سوگند خوانده، حکم مقتضی را صادر کند. نظر پنجم: در دعوای بر میت، سوگند خوانده و یا خواهان لازم است و دادگاه مکلف است در این دعوا با توجه به اینکه اگر خواهان فوت شده باشد از خوانده بخواهد تا جهت اثبات ادله خود سوگند یاد نماید ولی اگر اصحاب دعوا (خواهان و خوانده) حی و حاضر باشند باید بنا به درخواست خواهان از خوانده خواسته شود تا نسبت به اتیان سوگند اقدام نماید. پس از اعلام نظرهای ابرازی فوق نظر زیر به عنوان نظر اتفاقی مورد تایید قضات محترم شرکت کننده در نشست قضایی قرار گرفت. در دعوای بر میت دادگاه باید خواهان را قسم دهد و اگر از اتیان سوگند امتناع کردحق وی ساقط میشود ولی در ماده ۲۹۷ قانون آیین دادرسی مدنی سوگند خوانده باید به درخواست خواهان باشد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۰