پرسش
شخصی (راهن) دادخواستی به خواسته الزام به فروش یک دستگاه آپارتمان ملک رهنی به طرفیت مرتهن (بانک) مقوم به پنج میلیون تومان در شورای حل اختلاف مطرح می کند. آیا ۱- موضوع در صلاحیت شورای حل اختلاف است؟
۲- آیا خواسته خواهان قابلیت استماع را دارد؟
نظر و پاسخ
چون صلاحیت شورای حل اختلاف امری استثنایی و برخلاف اصل است لذا در موارد تردید، پس از بررسی و ملاحظه اسناد و مدارک باید نسبت به صلاحیت اظهارنظر شود و چون به موجب سند رسمی عقد رهنی نسبت به ملک غیرمنقول تنظیم و منعقد گردیده مفاد سند از حیث احراز صلاحیت می تواند مورد لحاظ قرار گیرد. در سوال دوم نظر اکثریت صایب است زیرا مرتهن به موجب سند رهنی دارای حقوق و راهن نیز ملزم به تکالیفی است که با توجه به مواد ۳۴ و ۳۴ مکرر قانون ثبت، قابل اعمال است. لذا الزام به فروش در فرض سوال قابل استماع به نظر نمی رسد.
در خصوص سوال اول با توجه به این که بانک پارسیان بانک خصوصی است و به استناد ماده ۱۰ قانون شورای حل اختلاف، به لحاظ این که خواسته کمتر از پنجاه میلیون ریال است شورا صالح می باشد. در خصوص سوال دوم: بر اساس ماده ۷۸۴ قانون مدنی، برای الزام و تکلیف کسی دو حالت وجود دارد: ۱- قانون و ۲- قرارداد. فلسفه حفظ حقوق مرتهن است. عقد رهن عینی نفعی می باشد پس نمی توان با هیچ گونه الزام، اعم از قانونی یا قراردادی مرتهن راملزم کرد.
در خصوص سوال اول باید بین خواسته و ارزش خواسته تفاوت قایل شد به لحاظ این که در قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی آنچه را قابل تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی می داند بر اساس ارزش خواسته است نه خود خواسته در حالی که به استناد مواد ۱۰ و ۱۱ قانون شورای حل اختلاف خواسته را ملاک دانسته و در موضوع مورد بحث کلیه دعاوی غیرمالی و مالی غیرپولی در صلاحیت شورا نمی باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۱