نشست قضایی درباره تعیین مرجع صالح جهت رسیدگی به بزه اطفال در صورت تعدد اتهام و نبود دادگاه اطفال در حوزه قضایی

در صورتی که شخص ۱۴ ساله (صغیر) مرتکب تفخیذ و آدم ربایی گردد، در صورت نبود دادگاه اطفال در حوزه قضایی، مرجع صالح جهت انجام تحقیقات مقدماتی و رسیدگی به اتهام ایشان چه مرجعی می باشد؟

نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان جم موجه و مورد تایید است. ضمنا نظریه مشورتی شماره ۱۶۹۶/۹۵/۷ مورخ ۹۵/۷/۱۹ اداره کل حقوقی بشرح زیر موید این استنتاج است: (طبق ماده ۱۴۶ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲، افراد نابالغ مسیولیت کیفری ندارند و درباره آنان، اقدامات تامینی و تربیتی اعمال می شود و با توجه به صراحت ماده ۳۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ و تبصره ۱ آن، به کلیه جرایم اطفال (کسانی که به حد بلوغ شرعی نرسیده اند) در دادگاه اطفال و نوجوانان رسیدگی می شود؛ (اعم از اینکه جرم آنان از جرایم مشمول صلاحیت دادگاه کیفری یک باشد یا دادگاه کیفری ۲) ؛ بنابراین در فرض سوال نیز به اتهام آدم ربایی یا لواط پسر ۱۲ ساله، در دادگاه اطفال و نوجوانان رسیدگی می شود و قید عبارت دادگاه کیفری یک ویژه رسیدگی به جرایم نوجوانان، بدون اشاره به اطفال در ماده ۳۱۵ قانون مذکور، خود موید این موضوع است.) با عنایت به تبصره ۱ ماده ۲۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری، که تحقیقات مقدماتی تمام جرایم افراد زیر پانزده سال را بطور مستقیم در صلاحیت دادگاه اطفال و نوجوانان دانسته است و تبصره ماده ۲۹۸ قانون فوق نیز، مقرر داشته است که در صورت عدم تشکیل دادگاه اطفال و نوجوانان، کلیه جرایم اطفال و نوجوانان در دادگاه کیفری دو رسیدگی می شود. (به غیر از جرایم مشمول ماده ۳۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری.) و با عنایت به اینکه ماده ۳۱۵ قانون مذکور فقط ناظر به افراد بالغ زیر ۱۸ سال می باشد. لذا راجع به اطفال تصریحی نداشته، لذا رسیدگی به کلیه اتهامات اطفال در صورت نبود دادگاه اطفال و نوجوانان با دادگاه کیفری دو می باشد و تبصره یک ماده ۳۱۴ نیز فقط راجع به نوجوانان بوده و در مقام تعیین صلاحیت برای اطفال نبوده است. با توجه به تبصره ۱ ماده ۳۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری، که مقرر داشته است که هرگاه شخص متهم به ارتکاب جرایم متعدد باشد که رسیدگی به بعضی از آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک و رسیدگی به بعضی در صلاحیت دادگاه کیفری دو یا اطفال و نوجوانان است، به تمام جرایم وی در دادگاه کیفری یک رسیدگی می شود. لذا با توجه به اینکه رسیدگی به جرم آدم ربایی (ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری) در صلاحیت دادگاه کیفری یک می باشد و تحقیقات مقدماتی جرایم اطفال به طور مستقیم در دادگاه به عمل می آید؛ لذا به تمامی جرایم ایشان می بایست در دادگاه کیفری یک رسیدگی شود. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸