پرسش
اگر شخصی که دارای سمت در یک نهاد، اداره یا سازمان لشکری و کشوری می باشد، خود را دارای سمت در نهاد، اداره یا سازمان لشکری یا کشوری دیگری معرفی نماید و یا اینکه خود را دارای سمت دیگری در سازمان و اداره یا نهاد متبوع خود معرفی نماید، آیا عمل وی مصداق بزه غصب عنوان دولتی (موضوع ماده ۵۵۵ قانون مجازات اسلامی- کتاب پنجم تعزیرات) می باشد؟ مثلا کارمند حراست شهرداری خود را به عنوان مامور اداره اطلاعات معرفی نماید. یا مثلا مامور یک پاسگاه انتظامی خود را مامور حفاظت و اطلاعات نیروی انتظامی معرفی نماید.
نظر و پاسخ
با توجه به حکم صریح مقرر در ماده ۵۵۵ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب سال ۷۵ هرکس که دارای شغل دولتی باشد اما در سمت دیگری که به وی مربوط نیست خود را معرفی کند مرتکب غصب عنوان شده است.
بله. در این صورت بزه غصب عنوان دولتی محقق می باشد؛ در ماده ۵۵ قانون مجازات اسلامی - کتاب تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ به صراحت اشاره شده است: هر کس بدون سمت رسمی یا اذن از طرف دولت خود را در مشاغل دولتی... که از نظر قانون مربوط به او نبوده است دخالت دهد یا معرفی نماید...؛
پس اگر یک شخص دارای سمت رسمی هم باشد و یا دارای اذن از طرف دولت هم باشد، ولی سمتی که خود را به عنوان آن سمت معرفی می نماید، مربوط به او نباشد، در این حالت نیز بزه غصب عنوان دولتی تحقق یافته است. در واقع برای تحقق این بزه ملاک آن است که سمتی که شخص خود را با آن عنوان معرفی می نماید از نظر قانون، مربوط به وظایف وی نباشد، ولو آنکه شخص مورد نظر دارای سمت رسمی در همان سازمان یا اداره هم باشد. البته در این خصوص باید سوء نیت و عنصر روانی این بزه را نیز مدنظر داشت و بزه مذکور در صورتی محقق می باشد که عنصر روانی بزه نیز موجود باشد. بنابراین؛ اگر مثلا مسیول امور مالی یک اداره بدون سوء نیت و بدون قصد متقلبانه خود را مسیول رایانه آن اداره معرفی نماید و از این کار خود قصد سوء استفاده ای نداشته باشد، بزه مذکور به لحاظ عدم تحقق رکن روانی محقق نشده است.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸