نشست قضایی درباره بررسی اقدامات دادسرا پس از نقض قرار منع تعقیب

۱- در صورتی که دادگاه در اعمال ماده ۲۷۶ قانون آیین دادرسی کیفری قرار منع تعقیب را نقض و جلب به دادرسی صادر کند، با توجه به ماده ۲۶۵ قانون مذکور، آیا بازپرس باید قرار جلب به دادرسی صادر کند؟ در صورت تایید قرار توسط دادستان، کیفرخواست نیز باید صادر گردد؟ ۲- اگر دادگاهی بدون کیفرخواست و بدون صدور قرار جلب به دادرسی رای صادر نماید، با توجه به عدم رعایت تشریفات، دادگاه تجدیدنظر مستندا به تبصره ذیل ماده ۴۵۵ ق. آ.د.ک باید حکم را نقض نماید؟ نحوه اعمال این تبصره چگونه است؟ ۳- اگر حکم دادگاه، پرداخت نصف دیه کامل باشد، تعیین وقت رسیدگی لازم است ؟

در هر صورت با نقض قرار منع تعقیب با توجه به ماده ۲۷۶ قانون آیین دادرسی کیفری نیازی به صدور کیفرخواست وجود ندارد و در نظریه اداره حقوقی نیز بر این عقیده تاکید شده است. نظریه مشورتی ۳۷۴/۹۴/۷ مورخ ۱۳۹۴/۲/۱۴ با توجه به ماده ۲۷۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ که به صراحت اعلام داشته در صورت نقض قرار منع تعقیب و صدور قرار جلب به دادرسی توسط دادگاه، بازپرس مکلف است متهم را احضار و موضوع اتهام را به او تفهیم کند و با اخذ آخرین دفاع و تامین مناسب از وی، پرونده را به دادگاه ارسال نماید و نیز با لحاظ ماده ۳۳۵ این قانون که یکی از جهات شروع به رسیدگی دادگاه را صدور قرار جلب به دادرسی توسط دادگاه در ردیف جهات دیگر، مانند کیفرخواست دادستان ذکر نموده است، بنابراین موجب قانونی جهت تکلیف دادستان به صدور کیفرخواست با فرض صدور قرار جلب به دادرسی توسط دادگاه وجود ندارد در مورد سوال ۳ با توجه به عبارت این بند که قید کرده بیش از نصف دیه لذا در موردی که میزان دیه بیش از نصف دیه نباشد الزاما موجبی برای تشکیل جلسه وجود ندارد. بدیهی است در مواردی که جرم از موارد قابل گذشت بوده و پس از نقض قرار منع پیگرد شاکی اعلام گذشت نموده و یا اینکه متهم فوت شده منعی جهت صدور قرار موقوفی تعقیب از سوی دادسرا نیست. مقنن نحوه و تشریفات رسیدگی در محاکم کیفری ۱ و کیفری ۲ را تفکیک نموده است. به موجب ماده ۸۶ ق.آ.د.ک، رسیدگی بدون کیفرخواست در موارد ماده ۳۰۲ ق.آ.د.ک چه ابتدایی و چه پس از نقض ممکن نیست. منظور از بازپرس، مقام تحقیق است و به موجب ماده ۸۶ ق. آ.د.ک امکان رسیدگی با کیفرخواست شفاهی در غیر موضوعات ماده ۳۰۲ ق.ا.د.ک در محاکم کیفری ۲ و نظامی و انقلاب فراهم است؛ بنابراین در صورتی که موضوع مربوط به مصادیق ماده ۳۰۲ ق.آ.د.ک باشد، باید کیفرخواست صادر شود، چه پرونده در دادگاه کیفری ۱رسیدگی شود وچه مرجعی دیگر. پاسخ سوال ۳: به موجب بند ث ماده ۴۵۰ قانون آیین دادرسی کیفری اصلاحی ۹۴/۳/۲۴ که اظهار می دارد: در غیر از موارد مذکور در بند های فوق، هرگاه جرم از جرایم مستوجب مجازاتهای حدود، قصاص و جرایم غیر عمدی مستوجب بیش از نصف دیه و یا جرایم تعزیری درجه چهار و پنج به طور مطلق و در جرایم تعزیری درجه شش و هفت در صورت محکومیت به حبس و در سایر جرایم در صورت اقتضاء، دادگاه تجدیدنظر با صدور دستور تعیین وقت رسیدگی، طرفین و اشخاصی را که حضورشان ضروری است احضار می کند. طرفین می توانند شخصا حاضر شوند یا وکیل معرفی کنند. در هر حال عدم حضور یا عدم معرفی وکیل مانع از رسیدگی نیست با توجه به قید بیش از نصف دیه باید تعیین وقت رسیدگی شود؛ فلذا تا نصف دیه کامل لازم نیست وقت رسیدگی تعیین شود. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۳