نشست قضایی درباره اخذ آخرین دفاع پس از تکمیل تحقیقات در وقت فوق العاده

هر گاه دادگاه پس از تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین، تشکیل جلسه و تفهیم اتهام به متهم و با توجه به دفاعیات وی انجام استعلام ها یا تحقیقاتی را بدون اخذ آخرین دفاع لازم بداند، در صورت تکمیل تحقیقات آیا برای اخذ آخرین دفاع باید مجددا وقت رسیدگی تجدید و طرفین دعوت شوند یا بدون حضور شاکی و به صرف حضور متهم در وقت فوق العاده نیز می توان اقدام به اخذ آخرین دفاع و صدور حکم نمود؟

نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان قم مورد تایید است. تصویر نظریه مشورتی شماره ۱۵۰۴/۹۷/۷ مورخ ۱۶/۵/۹۷ اداره کل حقوقی که عینا نقل می گردد موید نظریه اکثریت می باشد. مستفاد از مواد ۳۷۱ و ۳۹۹ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ و اصل ترافعی بودن دادرسی موضوع ماده ۳۵۹ قانون یاد شده این است که اخذ آخرین دفاع باید در جلسه رسیدگی دادگاه انجام شود؛ بنابراین در صورتی که شرایط حضور اصحاب دعوا اعم از شاکی و متهم و دادستان فراهم باشد، رسیدگی در وقت فوق العاده و اخذ آخرین دفاع از متهم در جلسه مذکور بلامانع است. اخذ آخرین دفاع نیاز به تشکیل جلسه با تعیین وقت قبلی و دعوت طرفین دارد زیرا؛ اولا: رسیدگی در دادگاه ها ترافعی است و دعوت از طرفین با تعیین وقت رسیدگی در تمام مراحل رسیدگی الزامی است. ثانیا: رسیدگی به دفاعیات متهم بدون حضور شاکی فاقد وجاهت قانونی است و این امر در خصوص اخذ آخرین دفاع نیز صدق می کند. ثالثا: اخذ آخرین دفاع از متهم، بخشی از فرایند رسیدگی در دادگاه های کیفری است که باید کلیه تشریفات و ضوابط شکلی در آن ها رعایت شود. بدیهی است که در موارد فقد شاکی خصوصی و یا اعلام انصراف وی از پیگیری شکایات، صرف حضور داوطلبانه متهم و تشکیل جلسه در وقت فوق العاده برای اخذ آخرین دفاع و تکمیل رسیدگی کفایت می کند، مگر در موارد صدور کیفرخواست از سوی دادسرا و تشخیص ضرورت حضور نماینده دادستان از سوی دادگاه. در صورت عدم تاثیر تحقیقات جدید در تبریه متهم و بی تاثیر بودن نتیجه استعلام ها به عمل آمده در رفع اتهام از وی، تشکیل جلسه با تعیین مجدد وقت رسیدگی و ابلاغ آن به طرفین فقط موجب اطاله دادرسی است و لذا صرف اخطار به متهم و اخذ آخرین دفاع از وی در جلسات فوق العاده کافی است. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷