نشست قضایی درباره تکلیف شاکی در پرونده مطالبه دیه علیه شرکاء در صورت تبریه تعدادی از متهمین در دادگاه تجدیدنظر

شخصی علیه ده نفر دایر بر مشارکت در ایراد ضرب و جرح عمدی طرح شکایت می کند، در دادگاه بدوی هر ده نفر با توجه به مواد ۱۲۵ و ۵۳۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ بالسویه محکوم به پرداخت دیه می شوند، در مرحله تجدیدنظرخواهی نه نفر از آنان تبریه می شوند و یک نفر محکوم می شود ولی استدلال دادگاه تجدیدنظر این است که نمی توان حکم را در مرحله تجدیدنظر تشدید کرد چون اعتراض دادستان یا شاکی وجود ندارد لذا یک نفر به همان یک دهم محکوم می شود. تکلیف قانونی نسبت به الباقی دیه (نه دهم) دیگر علیه متهم (محکوم علیه) چیست؟

نظریه اداره حقوقی به شماره ۱۲۶۸/۹۷/۷ مورخ ۱۳۹۷/۵/۸ عینا مورد تایید اعضاء هییت عالی است: صرف نظر از اینکه ماده ۴۵۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و اصلاحات و الحاقات بعدی، شامل مجازات تعزیری یا اقدامات تربیتی است و منصرف از آرای محکومیت مربوط به دیات است، در خصوص فرض مطروحه موضوع از مصادیق اصلاح رای موضوع ماده ۴۵۷ این قانون بوده که دادگاه تجدید نظر در صورت تجدید نظر خواهی شاکی خصوصی نسبت به اصلاح رای و لحاظ میزان دیه مربوط به ماه حرام تصمیم مقتضی را معمول خواهد داشت. اما در فرض فوق الذکر چنانچه شاکی خصوصی نسبت به رای صادره در خصوص میزان دیه تجدیدنظرخواهی ننموده باشد، با توجه به ماده ۴۳۵ قانون فوق الذکر، موجب قانونی جهت اصلاح رای (افزایش دیه) توسط دادگاه تجدیدنظر وجود ندارد. مجددا در مورد دیه مازاد باید علیه همان فرد طرح شکایت نماید. چون رسیدگی شده است وقتی نه دهم بقیه افراد در دادگاه بدوی محکوم شده اند یعنی در خصوص کلیه صدمات رسیدگی صورت گرفته است لذا شاکی باید از طرق فوق العاده (اعاده دادرسی) استفاده نماید. همین پرونده با تقاضای شاکی مجدد به دادگاه بدوی ارسال می گردد تا دادگاه بدوی مجددا رای نسبت به نه دهم صادر نماید. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷