نشست قضایی درباره چگونگی عمل به شرط در عقد متعه

زن و مردی ضمن عقد متعه شرط می کنند که در پایان مدت متعه مرد، زن را به عقد دایم خود درآورد والا مبلغ دویست میلیون ریال به زن پرداخت نماید. الف: آیا زن می تواند مرد را ملزم به نکاح دایم (عمل به شرط) کند؟ب: اگر مرد عمل به شرط نکرد، آیا می توان وی را ملزم به پرداخت وجه التزام نمود؟

نشست قضایی (۱) مدنی: در عقد انقطاع، التزام شوهر بر دادن وجه التزام ریشه قراردادی دارد و با احراز رابطه حقوقی قراردادی طرفین، محکومیت متعهد بر پرداخت وجه التزام مانع قانونی ندارد. لیکن الزام مرد به انعقاد عقد دایم با شرایط و اوصاف خاص خود که نیازمند عمل حقوقی مستقلی است امکان پذیر نمی باشد، بالاخص که پرداخت وجه التزام با قید عبارت والا مبلغ دویست میلیون ریال به زن پرداخت نماید به روشنی موید تعیین ما به ازای شرط می باشد. بنابراین، در هر دو قسمت سوال نظر اکثریت تایید می شود. o قسمت الف: نظر به این که شرط واقع شده (نکاح دایم) یک شرط فعل است و این شرط فعل، عمل حقوقی مستقلی است که نیاز به ایجاب و قبول و قصد انشای خاص دارد؛ لذا نمی توان مرد را به انجام نکاح دایم که شرط شده است ملزم نمود. o قسمت ب: با توجه به این که مرد ضمن عقد نکاح متعه خود را ملزم کرده و برای خود ایجاد تعهد نموده است (هرچند که نمی توان وی را ملزم به نکاح دایم که شرط شده، نمود) ولی چون سبب وجه التزام که عقد متعه می باشد،ایجاد شده است، بنابراین با توجه به قواعد عمومی قراردادها عمومات المومنون عند شروطهم ، اوفوا بالعقود ، اوفوا بالعهود زن می تواند الزام مرد به پرداخت وجه التزام را خواستار شود. o قسمت الف: چون شرط ضمن عقد لازم است، شروط ضمنی آن نیز با توجه به تاثیر اثر لزوم، لازم است؛ لذا مرد را می توان به عقد نکاح ملزم کرد. o قسمت ب: وجه التزام صرفا برای انجام شرط است و شرط یک عمل حقوقی جداگانه می باشد. بنابراین، چون هنوز عقدی ایجاد نشده است که شرط ضمنی آن الزام آور باشد، نمی توان مرد را ملزم به پرداخت وجه التزام کرد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۷