پرسش
اگر فردی در سند عادی مرتکب جعل شود و سند مجعول را مورد استفاده قرار دهد آیا قاعده تعدد جرم اعمال میشود یا خیر؟
نظر و پاسخ
نظر هیات عالی
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان استهبان استان فارس، که همسو با رای وحدت رویه شماره ۱۱۸۸ مورخ ۱۳۳۶/۰۳/۳۰ هیات عمومی دیوان عالی کشور نیز است، مورد تائید میباشد. (ضمنا نظریه مشورتی شماره ۳۴۴۴/۷ مورخ ۱۳۶۳/۰۷/۲۳ اداره کل حقوقی قوه قضائیه موید این نظر میباشد.)
نظر اکثریت
با توجه به اینکه دو فعل واقع شده است، هم جعل صورت گرفته و هم از سند مجعول استفاده گردیده است؛ لذا دو فعل مجرمانه با عنصر مادی مجزا اتفاق افتاده است و مفاد ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی تعزیرات نیز بیانگر همین موضوع است و تفاوتی از حیث رعایت قواعد تعدد جرم در اسناد عادی و رسمی نمیباشد و ماده ۵۳۵ قانون مذکور نیز موید آن است.
نظر اقلیت
مطابق ماده ۵۳۶ قانون مجازات اسلامی تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ یک جرم محسوب میشود و تعدد محسوب نمی گردد؛ در ماده مذکور از عبارت یا استفاده شده است؛ لذا چنانچه شخص واحدی سند عادی را جعل و استفاده نماید یک جرم محسوب و نمی توان قواعد مربوط به تعدد جرم را اعمال نمود.