لاولکس پرسش
آیا استیذان صرفا درقصاص نفس لازم است یا اینکه درمجازات های سلب حیات غیر از قصاص نفس (اعدام در مواد مخدر و...) هم نیاز است؟
نظر و پاسخ
نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری شهرستان آزادشهر مورد تایید است. ضمنا از حیث قواعد حقوق عمومی، ایجاد صلاحیت برای مقامات عمومی نظیر ریاست محترم قوه قضاییه نیاز به تجویز قانون دارد و اصل، عدم صلاحیت مقامات عمومی می باشد؛ مگر قانون امر صلاحیت را تجویز نماید و قسمت اخیر اصل ۱۵۹ قانون اساسی و نیز اصل ۱۵۸ این قانون به ترتیب در تعیین صلاحیت دادگاه ها و رییس قوه قضاییه موید این موضوع است.
استیذان صرفا خاص احکام قصاص است و قانونگذار آن را صرفا در ذیل سر فصل های قصاص ذکر نموده است و در شرع و روایات نیز صرفا اذن ولی امر مسلمین در قصاص لازم دانسته شده است؛ لذا در مجازات های سلب حیات غیر از قصاص استجازه از رهبری لازم نمی باشد؛ زیرا قانونگذار در مقام بیان بوده و می توانسته در اعدام ها نیز این مورد را بیان نماید. در صورتی که صرفا در خصوص قصاص و در ماده ۴۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ این مورد را بیان نموده است.
هرچند در مواد قانونی در مجازات های سالب حیات غیر از قصاص سخنی از استیذان نیامده است اما می توان با قیاس اولویت این مورد را برای مجازات های سالب حیات نیز عنوان کرد؛ زیرا قانون گذار در قصاص که یک حق کاملا خصوصی است و ربطی به حکومت ندارد استیذان را لازم دانسته است. به طریق اولی در اعدام (اعم از مواد مخدر و...) که صرفا جنبه عمومی دارد و مربوط به حکومت اسلامی است این مورد باید باشد ضرورت حفظ دماء مسلمین نیز اذن رهبری قبل از اجرا را اقتضا می نماید.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۱