پرسش
آیا امکان عدول از قرار قبولی اعاده دادرسی در پرونده های حقوقی وجود دارد یا خیر؟
نظر و پاسخ
با توجه به عبارت ذیل ماده ۴۳۵ ق.آ.د.م در صورت قبول درخواست مبادرت به رسیدگی ماهوی خواهد نمود. دادگاه پس از صدور قرار قبولی اعاده دادرسی ماخوذ و مکلف به رسیدگی ماهوی است و عدول از آن وجه قانونی ندارد.
اکثریت حاضر در جلسه اعتقاد داشته قرار فرض سوال غیرقابل عدول به دلایل زیر می باشد زیرا:
اولا - در فرض سوال باید به دادرسی ادامه داده و قرار رد اعاده دادرسی صادر شود چون قرار مذکور ازجمله قرارهای حتی اعدادی هم محسوب شود و قرار نهایی تلقی نشود در قانون مجوزی برای عدول از آن نداریم و باید نهایتا قرار رد اعاده دادرسی صادر کند چون شرایط قرار نهایی را ندارد.
ثانیا - قرار قبولی اعاده دادرسی طریقه عدولی است لذا اگر پذیرش کرد و قرار قبولی اعاده دادرسی صادر شد عدول، معنی ندارد و دور به وجود می آید لذا باید وارد ماهیت شده و حکم به رد اعاده دادرسی صادر نماید که به روح قانون نزدیکتر است.
ثالثا - همیشه لازمه صدور قرار قبولی اعاده دادرسی ورود در ماهیت نیست بنابراین قابل عدول می باشد منتهی در قالب صدور قرار رد اعاده دادرسی.
رابعا - قرار قبولی شرایط قرار نهایی را ندارد یعنی به طرفین ابلاغ نمی شود و قاعده فراغ حاکم نیست بنابراین در قالب سایر قرارها هم اگر تلقی نماییم غیرقابل عدول است و مانند قرار اتیان سوگند چون مبنای صدور قرار قبولی و ادامه آن از بین رفته است لذا موجبی برای ادامه آن نیست با ورود در ماهیت قرار رد اعاده دادرسی صادر می شود.
نتیجه:
قرار قبولی اعاده دادرسی چون جزء قرارهای نهایی نمی باشد لذا شرایط حاکم بر آنها را ندارد و به نوعی قرار اعدادی قرینه محسوب می شود حال چنانچه شرایط تغییر یافته و به این نتیجه رسیده ایم که اعاده دادرسی قابلیت پذیرش ندارد قانونگذار شرایط را مشخص و قرار رد اعاده دادرسی صادر می کنیم.
اقلیت حاضر در جلسه اعتقاد داشته به دلایل زیر قرار قابل عدول می باشد زیرا:
اولا - قرارها در قانون شرایط آن ها مشخص شده است قرارها چه اعدادی باشند و یا نهایی مصادیق و شرایط آنها را قانون مشخص نموده است در این رابطه مقنن شرایطی را تعیین نکرده است بنابراین قابل عدول است.
ثانیا - اگر قرار مذکور را اعدادی تلقی کنیم قرار اعدادی قرینه است و چون با تشخیص دادگاه صادر شده است لذا قابلیت عدول نیز داشته. مثل قرار کارشناسی.
ثالثا - اثر اجرایی هر قرار در صورت عدول باید از بین برود لذا با بقاء قرار دادگاه مجوز نداشته تا وارد مرحله بعدی یا تصمیم بعدی شود و در این حالت مستلزم این امر می باشد که بدوا اگر قرار را حتی با تصمیم قضایی از بین برده و سپس وارد تصمیم بعدی شویم و این یک اصل در کلیه دادرسی ها می باشد.
نتیجه: قرار قبولی قابل عدول می باشد زیرا هر قرار و تصمیم قضایی دارای اثر قانونی است تا اثر آن مرتفع نشود نمی توان وارد مرحله بعد یا تصمیم دیگر قضایی شد لذا از این حیث قابل عدول می باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸