پرسش
آیا صدور رای بر الزام زوج به تهیه ی مسکن مستقل برای زوجه صرفا یک رای اعلامی است و یا قابلیت اجرایی دارد و باید طبق ماده ی ۴۷ قانون اجرای مدنی در صورت عدم تهیه ی منزل توسط زوج به وجه نقد تبدیل شود؟
نظر و پاسخ
نظر به اینکه تهیه مسکن متناسب با شان و وضعیت زوجه از تکالیف زوج است (مستفاد از ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی) و رای بر الزام زوج به تهیه مسکن مستقل قابلیت اجرایی دارد.
این رای قابلیت اجرایی دارد و در واقع مقنن قصد حمایت از زوجه در حالتی را داشته که زندگی مشترک با زوج برای او خوف ضرر مالی یا شرافتی دارد و با توجه به اینکه یکی از موارد انفاق زوجه مسکن است لذا باید این مسکن برای او تهیه شود و در صورت عدم تهیه پول آن به او پرداخت شود و پول نیز متعلق به خود اوست و اگر خود زوجه نخواهد خانه ای اجاره کند خودش از حق خود استفاده نکرده و دلیلی بر عدم استحقاق او بر دریافت این وجه نیست.
رای صادره اعلامی است همچنانکه رای تمکین اعلامی است و اثر آن صرفا در خصوص رفع اثر از رای تمکین و یا نشوز زوجه است. به هر حال در صورتی که زوج برای زوجه خانه ای اجاره نماید پول رهن خانه متعلق به خود زوج است و نه زوجه و زوج می تواند پس از طلاق زوجه اقدام به گرفتن پول رهن خانه نماید لکن هزینه ی مسکن به صورت حق نفقه ی زوجه درنظر گرفته می شود و زوجه می تواند با مطالبه ی نفقه ی خود که یکی از موارد آن مسکن است نفقه ی آن را دریافت نماید. ضمن اینکه اگر بپذیریم این حکم اجرایی است آنوقت زوجه بابت مسکن دو بار نفقه می گیرد. یکبار در دعوی مطالبه ی نفقه و مجددا در دعوی تهیه مسکن مستقل. همچنین هیچ دلیلی برای انتقال مالکیت مبلغ ریالی عدم امکان الزام به تهیه مسکن به زوجه نداریم.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷