پرسش
چنان چه خسارت کالا ناشی از عدم تعلیم ارسال کننده باشد، آیا متصدی حمل و نقل مسیولیت پرداخت به شرکت بیمه که کالای متعلق به ارسال کننده را بیمه کرده است، دارد؟
نظر و پاسخ
با توجه به ماده ۳۷۹ قانون تجارت و نکات مصرح در آن ارسال کننده موظف است آن نکات را تعیین و به اطلاع متصدی حمل و نقل برساند، لذا در فرض سوال مسیولیتی در قبال خسارت به وجود آمده ناشی از عدم تعلیمات لازمه، متوجه متصدی حمل و نقل نیست. بنابراین، نظر اول اعلام شده تایید می شود.
نظر اول: عدم تعلیم ارسال کننده، مطابق مقررات ماده ۳۷۹ قانون تجارت، مسیولیتی را متوجه متصدی حمل و نقل کالا نمی کند، زیرا مسیولیت، زمانی متوجه شخص، اعم از حقیقی یا حقوقی می شود که در کار خود سوءنیت داشته یا مرتکب تقصیری شده باشد و تقصیر اعم از بی احتیاطی و بی مبالاتی و عدم رعایت نظامات و عدم مهارت است که در مانحن فیه متصدی حمل و نقل نه مسیولیتی دارد و نه تقصیری از ناحیه وی سر زده است. همان طور که در سوال آمده است، ورود خسارت به کالا ناشی از عدم تعلیمات لازم به متصدی حمل و نقل است. بنابراین، با این فرض که متصدی حمل و نقل اطلاعی از نواقص کالای صادره نداشته باشد و عرف تجاری نیز کنترل آن را از متصدی حمل و نقل نخواهد، مسیولیتی متوجه متصدی حمل و نقل در قبال شرکت بیمه نیست.
نظر دوم: به موجب ماده ۳۰ قانون بیمه مصوب ۱۳۱۶/۲/۷، بیمه گر در حدودی که خسارات وارده را قبول یا پرداخت می کند در مقابل اشخاصی که مسیول وقوع حادثه یا خسارت هستند، قایم مقام بیمه گذار خواهد بود و اگر بیمه گذار اقدامی کند که منافی با حق مزبور باشد، در مقابل بیمه گر مسیول شناخته می شود. بنابراین، در موضوع سوال که ارسال کننده خود بیمه گذار است، تقصیر نموده است، متصدی حمل و نقل مسیولیتی ندارد. به علاوه هیچ بیمه گری نمی تواند به بیمه گذار خود به علت تقصیر رجوع کند، چرا که تقصیر در بسیاری از انواع بیمه ها از شرایط تحقق حق بیمه می باشد. بنابراین، در فرض سوال شرکت بیمه حق مراجعه به هیچ یک از طرفین را ندارد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۲