پرسش
خانم الف به عنوان ارباب رجوع به اداره برق مراجعه می نماید و به عنوان مشترک، شماره تلفن همراه خودش را در اختیار کارمند مربوطه که مسیولیت ارسال قبض برق به تلفن همراه مشترکین را دارد، قرار می دهد که در مرحله دیگری همین فرد شماره تلفنی را که خانم الف در اختیار ایشان قرار داده در اختیار آقای ب قرار می دهد که اولا نه کارمند اداره برق و محل خدمت کارمند اداره می باشد و نه این که از بستگان خانم الف بوده است و نه اینکه خانم الف رضایتی برای در اختیار قرار دادن این شماره برای آقای ب داشته است و قصد کارمند اداره برق از در اختیار قرار دادن شماره تلفن همراه خانم الف این بوده که آقای ب، خانم الف را برای برقراری روابط نامشروع فریب دهد. فارغ از این قصد، خانم الف در توضیحات خویش در شعبه تحقیق بیان داشته بنده دو شماره تلفن همراه دارم که یکی از آنها مربوط به کارم بوده با توجه به این که مربی ورزش هستم در زیر بنرهای تبلیغاتی این شماره درج می گردد و در دسترس همگان قرار دارد لیکن شماره تلفن دیگری دارم که به غیر از اعضای خانواده شخص دیگری از آن اطلاع ندارد و بنده همین شماره را در اختیار کارمند اداره برق قرار دادم و ایشان آن شماره را به شخص ب افشا نموده است.
حالیه پرسش این است؛ رفتار کارمند اداره برق، افشای اسرار که به واسطه شغل به آن آگاهی پیدا نموده تلقی می گردد یا خیر؟ در غیر این صورت مجموعه رفتارهای کارمند اداره برق و شخص ب تحت عنوان چه جرمی قابل پیگیری خواهد بود و آیا اساسا رفتار مشروح، جرم تلقی می گردد؟
نظر و پاسخ
تشخیص سری بودن موضوع ماده ۶۴۸ قانون تعزیرات، امری عرفی است که با توجه به جایگاه و شخصیت اجتماعی افراد، حرفه و شغل آنها متفاوت است و تشخیص آن با مقام قضایی است، البته در فرض پرسش با توجه به اینکه شاکیه امکان اعلام شماره تلفن دیگری را داشته است سری بودن موضوع، امری بعید به نظر می رسد.
رفتار شخص الف که کارمند اداره برق می باشد، افشای سر محسوب نمی گردد. در واقع رفتار ایشان متضمن هیچ گونه جرمی نیست چراکه شماره تلفن افراد که در اختیار همگان قرار دارد چنانچه در دسترس غیر قرار گیرد، افشای سر تلقی نمی گردد و شماره تلفن به عنوان یکی از اطلاعات فردی، سر یا راز موضوع ماده ۶۴۸ بخش تعزیرات محسوب نمی شود و اینکه اطلاعاتی از فرد سر یا راز تلقی شود ملاک عرفی بوده و شخصی محسوب نمی گردد.
ملاک در فرض سوال، شخصی بوده و با توجه به اینکه ارباب رجوع شماره تلفن همراه خویش را به اعتبار اینکه شخص الف، کارمند اداره برق می باشد در اختیار ایشان قرار داده و به گفته خودش این شماره تلفن در اختیار افراد غیر از خانواده درجه یک ایشان نبوده است و شخص کارمند مسایلی را در ارتباط با وضعیت اجتماعی شاکیه بیان نموده که صرفا به اعتبار اینکه کارمند اداره برق بوده از این موضوع مطلع گردیده؛ لهذا رفتار مرتکب، مشمول ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات می باشد و جرم، تلقی می گردد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹