پرسش
اگر شخصی شاخه های درخت همسایه را که وارد ملک او شده است قطع کند، آیا مرتکب جرمی شده است؟
نظر و پاسخ
نشست قضایی (۱) مدنی: به موجب ماده ۱۳۱ قانون مدنی، شخص می تواند شاخه های درخت همسایه را که داخل فضای خانه یا زمین او شده عطف یا قطع کند و برای استفاده از این حق قانونی، نیاز به مراجعه به مراجع قضایی نیست. لذا نظریه اکثریت اعضای کمیسیون مورد تایید است.
چنان چه نامبرده ترتیبات مقرر در ماده ۱۳۱ قانون مدنی را رعایت کند، عمل وی فاقد وصف کیفری است. نظریه مشورتی شماره ۵۴۷۲ مورخ ۱۳۵۹/۱۰/۲۲ نیز موید همین نظر است. البته اگر از اقدام وی ضرری به اصل درخت وارد شود مانند این که درخت خشک شود (بر فرض عدم سوء نیت)، مالک درخت می تواند بر طبق قواعد مسیولیت مدنی نسبت به استیفای حق خویش اقدام کند و بر خلاف نظر اقلیت، شخص می تواند راسا بر طبق ماده ۱۳۱ قانون مدنی، نسبت به عطف یا قطع موارد ایجادکننده مزاحمت اقدام کند. زیرا اگر قایل به لزوم مراجعه به مراجع قضایی باشیم، ممکن است به دلیل طولانی شدن رسیدگی، ضررهای زیادی به همسایه وارد شود.
حتی بدون رعایت ترتیبات مقرر در ماده ۱۳۱ قانون مدنی نیز جرمی اتفاق نمی افتد؛ چون قانون این اجازه را داده است. ولی برای اجرای موارد مندرج در ماده ۱۳۱ قانون مدنی، اشخاص نباید راسا اقدام کنند و باید از طریق مراجع قضایی اقدام شود که نظم جامعه از بین نرود. بدیهی است اگر خسارتی به مالک درخت و... وارد شود می توان از طریق محکمه حقوقی مطالبه کرد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۹