پرسش
در فرضی که متهم در زندان شهرستانی غیر از حوزه قضایی رسیدگی کننده به پرونده کیفری، به سر می برد و به هر دلیل، اعزام تحت الحفظ وی به دادسرای رسیدگی کننده به جرم، بسیار دشوار باشد یا امکان برقراری ارتباط از طریق ویدیو کنفرانس فراهم نباشد؛ آیا از طریق تماس تلفنی می توان آخرین دفاع وی را اخذ نمود؟
نظر و پاسخ
نظر به اینکه تلفن از جمله مصادیق سامانه های ارتباطات الکترونیکی محسوب می شود در صورت تحقق شرط مقرر در ماده ۶۵۹ قانون آیین دادرسی کیفری، اخذ آخرین دفاع فاقد منع قانونی است.
در صورت تایید هویت وی از سوی زندان محل حضور، امکان اخذ آخرین دفاع از طریق تماس تلفنی که از زندان با قاضی مربوطه برقرار می شود وجود دارد؛ زیرا ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی کیفری به امکان استفاده از تلفن، تصریح دارد. این ماده بیان می دارد: استفاده از سامانه های (سیستم های) رایانه ای و مخابراتی، از قبیل پیام نگار (ایمیل)، ارتباط تصویری از راه دور، نمابر و تلفن، برای طرح شکایت یا دعوی، ارجاع پرونده، احضار متهم، ابلاغ اوراق قضایی و همچنین نیابت قضایی با رعایت مقررات راجع به دادرسی الکترونیکی بلامانع است. علاوه بر این آنچه مهم است تحقق هدف، یعنی استماع اظهارات متهم است؛ وسیله آن چندان موضوعیت ندارد؛ همچنانکه ماده ۱۷۵ و آیین نامه دادرسی الکترونیک به طور تمثیلی به وسایل متعددی اشاره دارند. بنابراین در مواردی که امکان اخذ آخرین دفاع با شیوه حضوری یا الکترونیک وجود ندارد از طریق تماس تلفنی با زندان نیز می توان در این خصوص اقدام نمود.
امکان اخذ آخرین دفاع از طریق تماس تلفنی وجود ندارد زیرا موارد مورد اشاره در ماده ۱۷۵ قانون آیین دادرسی کیفری جنبه حصری دارند. این ماده گفته است: استفاده از نمابر و تلفن، تنها برای طرح شکایت یا دعوی، ارجاع پرونده، احضار متهم، ابلاغ اوراق قضایی و همچنین نیابت قضایی ، مجاز است؛ در نتیجه نمی توان آن را به سایر موارد تسری داد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۱