رای خلاصه جریان پرونده در این پرونده خانم ا. م. با وکالت اقای ی. ع. دادخواست اثبات زوجیت دایم خود با مرحوم غ. ر. ( م. ث خواندگان ) به طرفیت م. و ع. و س. و ف. و م. ر. و ن. ز. همگی ر. ب. تقویم شعبه *نموده و اظهار داشته اولا م. ر. و ف. و ن. ز. ر. ب. صغیر هستند که به طرفیت ولی قهری انان م. ر. ب. چ. دادخواست تقدیم گردیده است. ثانیا موکل به استناد سند نکاحیه عادی پیوست ابتدا با مرحوم غ. ر. ازدواج موقت نموده و از ان ازدواج صاحب اولاد مشترک شده اندو در تاریخ ۹۴/۵/۲۷ با بذل مدت و اجرای صیغه عقد ازدواج دایم به زوجیت دایم در امده اند که این امر مستند به سند عادی و گواهی عاقد و شهود می باشد. موکل همراه دیگرهمسر ان مرحوم دریک منزل سکونت داشته و الان هم اقامت دارد. و در زمان حیات مرحوم ر. مشکل وجود نداشت تا اینکه نامبرده فوت نموده و حال مشکل فیمابین به وجود امده لذا از دادگاه تقاضای رسیدگی و اثبات زوجیت دایم را دارم. دادگاه اصل گواهی عاقد به نام م. ع. ز. مبنی بر تایید ادعای خواهان را پیوست پرونده نموده است.همچنین دادگاه ، اصل عقدنامه عادی استنادی خواهان مبنی بر ازدواج دایم را پیوست پرونده نموده است.و دادگاه در تاریخ ۱۴۰۰/۰۵/۰۶ وقت رسیدگی تعیین کرده و طرفین را دعوت نموده است.وکیل خواهان درخواست موکله رابشرح دادخواست تقدیمی بازگو کرده و اضافه نموده با توجه به صدور گواهی حصر وراثت نام موکله به عنوان وارث مرحوم غ. ر. ب. ذکر شده لذا از دادگاه تقاضای رسیدگی نموده است.وکیل خانم ع. ر. ب. در مقام دفاع اظهار داشته خواهان محترم مدعی عقد دایم هستند اگر چنان بود می بایست مدرک در ان زمام ارایه و عقد خودرا به ثبت می رساندند تا اینکه جهت درج خواهان در گواهی انحصار وراثت به عنوان وارث درج گردد. تمامی اوراق و سند دفترچه عقد موقت که در ان قسمتهایی از ان دایم قید گردیده است.که امضاهای زوج متوفی کاملا از یکدیگر متفاوت و امضاهای زوجه با اثر انگشت اخذ شده است.لیکن امضاهای زوج فاقد اثر انگشت می باشد. بنابراین اگر عقد دایم در سال ۹۴ منعقد شده باشد. میبایست ثبت گردد. اینکه صرفا در یک برگه وانهم باخط و نوشته متفاوت صرفا دایم است.قید گردد. و ان هم با امضاهای متفاوت و فاقد اثر انگشت لذا تمامی موارد فوق حاکی از عدم امضای متوفی در زمان حیات می باشد. و مورد انکار شدید موکل باشد. وکیل خواهان می گوید در این رابطه به قدر کفایت شهود وجود دارد. مرحوم ر. نزد شهود اقرار به زوجیت دایم نموده است.که عنداللزوم انها را حاضر خواهم کرد وکیل خوانده اظهار داشته عقد انجام شده موقت می باشد. و امضا هامورد تردید است.و اصول اسناد ارایه نشده است.سپس دادگاه در تاریخ ۱۴۰۰/۵/۱۲ مبادرت به صدور حکم به اثبات زوجیت دایم نموده است.سپس خانم ع. ر. ب. با وکالت ع. ش. نسبت به رای صادره مذکور دادخواست تجدیدنظرتقدیم داشته که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده است.دادگاه تجدیدنظر قرار کارشناسی صادر کرده و نظریه کارشناس را جلب و پیوست پرونده نموده است.و دادگاه تجدیدنظر د رتاریخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۱ وقت رسیدگی تعیین و طرفین را جهت تحقیق دعوت نموده است.و اظهارات حاضرین را جلب و منعکس کرده ، دادگاه اظهارات عاقد را به عنوان گواه برابر صورت جلسه مورخه ۱۴۰۱/۲/۲۲ استماع نموده است.عاقد صراحتا شهادت به صحت ادعای خواهان داده است. دادگاه تجدیدنظر در نهایت در تاریخ ۱۴۰۱/۶/۳۰ مبادرت به صدور رای به نقض دادنامه تجدیدنظر خواسته و صدور حکم به بطلان دعوی خواهان نموده است.متعاقبا خواهان پرونده بشرح لایحه وکیل خود نسبت به رای صادره مذکور معترض است.اظهار داشته با توجه به ارایه شده و با توجه به اینکه دادگاه به مهمترین ادله اثبات دعوی که شهادت شهود است.توجه ننموده و برابربا لایحه ارایه شده شهود به دادگاه در مرحله تجدیدنظر معرفی کردند. لیکن در دادگاه از استماع شهادت انان امتناع نموده است.لذا از دیوان عالی کشور تقاضای فرجام خواهی کرده که پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده و مطرح رسیدگی می باشد. هیات شعبه درتاریخ بالا تشکیل گردید. پس ار قرایت گزارش اقای ح. م. ه. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور درخصوص دادخواست فرجام خواهی خانم ا. م. خ. با وکالت س. ک. د. نسبت به رای شماره *مورخه ۱۴۰۱/۷/۲۰ شعبه *متضمن نقض دادنامه شماره *مورخه ۱۴۰۰/۵/۱۲ شعبه *و صدور حکم به بطلان دعوی اثبات زوجیت دایم ، با توجه به محتویات پرونده فرجام خواهی وارد است.زیرا ، خواهان یکی از ادله اثبات دعوی خود را استماع شهادت شهود در مراحل بدوی و تجدید نظر قرار داده و از دادگاه تقاضای استماع شهادت شهود نموده است. هرچند دادگاه تجدیدنظر از عاقدبرابر صورت جلسه مورخه ۱۴۰۱/۲/۲۲ استماع شهادت نموده است.و عاقد صراحتا به صحت ادعای خواهان شهادت داده است ، لیکن ضرورت دارد. دادگاه برابر مواد ۲۲۹ و ۲۳۰ و ۲۳۵ و ۲۳۶ قانون ایین دادرسی مدنی با صدور قرار استماع شهادت شهود ، شهادت انان را استماع نماید. و سپس با توجه به اینکه دعوا علیه میت طرح گردیده برابر ماده ۲۷۸ قانون ایین دادرسی مدنی خواهان را اتیان سوگنداستظهاری داده و سپس با توجه به نتایج حاصله ازفرایند تحقیقات رای مقتضی صادر نماید.علی هذا رای صادره مذکور قابلیت ابرام ندارد. و مستندا به مواد ۳۷۱ و ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی انرا نقض کرده و پرونده را جهت رفع نقص مذکور به شعبه *ارجاع می نماید. شعبه * رییس شعبه:ح. ع. مستشاران:ح. م. ه. -م. ج. ح. م. شعبه * رییس: ح. ع. مستشار: مستشار: ا. ه. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رای