## رای خلاصه جریان پرونده
الف – در تاریخ ۱۳۹۸/۸/۱ اقای م. ا. ا. با وکالت از خانم غ. ا. ا. باستناد تصاویر سند ازدواج شماره ۵۲۳ مورخ ۱۳۹۴/۵/۲۴ – شناسنامه – وکالتنامه دادخواستی بخواسته مطالبه مهریه ( تقاضای بخشی از مهریه به میزان ۵۰ عدد سکه تمام بهار ازادی بطرفیت اقای ا. ا. تقدیم و چنین توضیح میدهد موکل به موجب عقدنامه عادی شماره ۵۲۳ در تاریخ ۱۳۹۴/۵/۲۴ به عقد ازدواج دایم خوانده در امده و به موجب مندرجات صفحه ۷ عقدنامه تعداد یکصد و ده عدد سکه تمام بهار ازادی به عنوان مهریه تعیین و عندالمطالبه به ذمه خوانده میباشد. اکنون زوجه ( خواهان ) تصمیم گرفته تعداد ۵۰ سکه از جمله ۱۱۰ سکه را مطالبه نماید. و زوج خوانده از پرداخت این قسمت از مهریه امتناع می ورزد لذا از محضر محترم دادگاه صدور حکم و الزام خوانده مبنی بر پرداخت تعداد ۵۰ عدد سکه تمام بهار ازادی و به پرداخت کلیه هزینه های قانونی و هزینه های دادرسی و حق الوکاله وکیل مورد استدعاست ،
ب: اقایان م. ا. و ف. ص. بوکالت از اقای ا. ا. باستناد محتویات پرونده کلاسه ۷۲۸ ارجاع موضوع به پزشکی قانونی – شهادت شهود – سند ازدواج – اقرارنامه – شناسنامه دادخواستی بخواسته دعوی تقابل بطلان نکاح ( دعوی متقابل در کلاسه پرونده ۷۲۸ و شماره بایگانی۹۸۰۷۵۰ شعبه *بطرفیت خانم غ. ا. ا. تقدیم و چنین توضیح میدهند – به تجویز ماده ۱۴۱ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی به عنوان دعوی متقابل در کلاسه پرونده *و شماره بایگانی ۹۸۰۷۵۰ شعبه *باستحضار میرساند موکل ا. ا. که سابقا با نام ز. ا. مونث بوده است.و با اخذ مجوزات لازم قصد تغییر جنسیت از دختر به پسر داشته که قسمتی از ان انجام گرفته است. با توجه به بیماری تالاسمی ماژور و شرایط خاص و سنگینی عمل و خطربناک بودن بخش اصلی عمل تغییر جنسیت ( نصب الت تناسلی مردانه ) تا کنون انجام نگردیده و به دستور پزشکان با توجه به بیماری و شرایط خاض بدنی و …. انجام پذیر نمی باشد. و موکل اینک عملا دختر می باشد. چون فاقد الت تناسلی مردانه میباشد. و کما فی السابق الت تناسلی زنانه دارد. و فاقد وصف مذکور می باشد. که جهت اثبات صحت این ادعا علاوه بر اقرار صریح خواهان در صورت لزوم تقاضای ارجاع موضوع و اخذ نظریه پزشکی قانونی را داریم – نظر باینکه یکی از اهداف عمده طرفین از ازدواج برقراری زناشویی خاص بوده و در مورد خواهان و خوانده در زمان عقد و هم اکنون امکان این نوع ارتباط عملا میسر نبوده چون موکل هنوز زوج نشده ( به علت فقدان الت تناسلی مردانه ) و یا قصد تغییر جنسیت هنوز به ذکوریت نرسیده و این عقد عملا عقد دو جنس مونث با یکدیگر محسوب می گردد. که طبق شرع و قوانین ازدواج دو مرد یا دو زن با یکدیگر پذیرفته نیست و صحت عقد طرفین بشدت مورد تردید است.زیرا موکل فاقد اوصاف طبیعی مردانه بوده و از طرفی مونث بودن ایشان در سابق محرز است.و صرف عمل جراحی که ایشان را مستعد داشتن الت مردانه نموده بدون نصب الت دلیل بر دارا بودن شرایط عرفی و طبیعی یک زوج در زمان عقد نیست و عقد طرفین با توجه به قوانین جاری کشور و فتاواری علمای عظام باطل محسوب می گردد. هرچند موکل از نظر مدارک سجلی مرد محسوب می گردد. ولی ازدواج این دو ازدواج دو هم جنس ( دو مونث ) می باشد. که قانونا و شرعا صحیح نبوده و محکوم به بطلان است.و با توجه به اینکه عقد و ازدواج صحیح نبوده بالطبع مهریه ای نیز به خوانده تعلق نخواهد گرفت – لذا با توجه به دلایل فوق الذکر از جمله ارجاع به پزشکی قانونی در جهت مشخص شدن این موضوع که موکل در حال حاضر دارای الت جنسی دخترانه است.یا پسرانه استدعای صدور حکم مبنی بر اعلام بطلان عقد نکاح و ابطال سند عادی و مطالبه خسارات دادرسی را داریم. هر دو پرونده به شعبه *ارجاع می گردد. شعبه مذکور در تاریخ ۱۳۹۸/۸/۹ با حضور خواهان اصلی و خوانده و وکیل خواهان تشکیل جلسه میدهد – وکیل خواهان اصلی اظهار داشت خواسته بشرح دادخواست و لایحه تقدیمی است.– خوانده اظهار داشت مدافعات بشرح لایحه تقدیمی است.با این توضیح که برای تغییر جنسیت مجوز قانونی دریافت کردم اما عمل اصلی به تغییر الت جنسی انجام ندادم – چون کم خونی شدید و تلاسمی ماژور و مشکل قلبی داشتم نتوانستم عمل تغییر جنس و تغییر الت جنسی را انجام دهم – من از نظر الت تناسلی دختر بوده و الان هستم تقاضای اتخاذ تصمیم شایسته را دارم. خواهان اظهار داشت اگر خوانده دختر بوده چرا زمان عقد به من نگفت و مرا فریب داد و در مورخ ۹۴/۵/۲۴ عقد دایم نمودیم و در مورخ ۹۴/۶/۳ در محضر به من گفت تغییر جنس دادم – خانواده ام از موضوع اقرار خوانده به تغییر جنس خبر نداشت وکیل خواهان اعلام نمود – خوانده و خانواده اش باید موضوع را به من که پدر خواهان هستم اطلاع می دادند و اگر اطلاع می دادند با عقد طرفین موافقت نمی نمودم – خوانده اظهار داشت من و خواهان هر دو بیماری تلاسمی داریم بیمارستان ما همه از یکدیگر اطلاع دارند و دکتر و دیگران از عمل تغییر جنسی ما مطلع هستند – دادگاه پس از استماع اظهارات بشرح فوق – خواهان را برای تشخیص دوشیزگی و سلامت بکارت و خوانده را برای تشخیص عمل تغییر جنسی از دختر بودن به پسر شدن و تغییرالت جنسی و این که الان الت جنسی دختر را دارد. یا الت جنسی پسر به پزشکی قانونی معرفی می نمایند – پزشکی قانونی طی نامه شماره ۱۳۹۸ص/۴/۱۱۴۸۹ مورخ ۱۳۹۸/۸/۱۴ بدادگاه اعلام از خانم غ. ا. الو معاینه به عمل امد پرده بکارت از نوع حلقوی قابل اتساع است.…. غیر مدخوله است. و متعاقب ان طی نامه شماره ۱۳۹۸/ص/۵/۱۷۷۴ ۱۳۹۸/۸/۱۸ اعلام از اقای ا. ا. معاینه به عمل امد و مدارک پزشکی بررسی شد نامبرده یک مورد اختلال هویت جنینی است.که در تاریخ ۸۹/۵/۳۰ عمل جراحی برداشن رحم و تخمدان ها و تخلیه پستان ها را انجام داده است.در معاینه از وی اندام تناسلی خارجی زنانه می باشد. و عمل ترمیمی جراحی جهت تعبیه بیضه و الت رجولیت را انجام نداده است.دادگاه در تاریخ ۱۳۹۸/۹/۳ با حضور اقای م. ا. ا. و خانم غ. ا. در غیاب اقای ا. ا. و ف. ص. و م. ا. تشکیل جلسه میدهد – و اظهارات انان را استماع و سپس ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره ۱۰۰۶ مورخ ۱۳۹۸/۹/۱۹ ضمن شرح دعوی خواهان و انعکاس اظهارات طرفین چنین رای میدهد – خواسته مطالبه مهر به میزان ۵۰ سکه بهار ازادی بابت بخشی از مهر مقوم به مبلغ ۲۰۱۰۰۰/۰۰۰ ریال و خسارات قانونی و دعوی متقابل خوانده مذکور بطرفیت خواهان مزبور به خواسته صدور حکم به بطلان نکاح و بطلان سند عادی نکاح شماره *– دادگاه حسب سند رسمی نکاحیه سند عادی نکاح مزبور رابطه زوجیت دایم بین طرفین و اشتغال ذمه زوج و استحقاق زوجه جهت دریافت مهریه محرز است.– با توجه به این که دعوی متقابل اقای ا. ا. ، از انجایی که نامبرده براساس نظریه شماره *۳۹۸ ۱۳۹۸/ص/۱۷۷۴/۵/۵ مورخ ۹۸/۸/۱۸ کمیسیون پزشکی تغییر جنس داده و اسناد سجلی خود را به موجب حکم دادگاه تغییر داده است.غیر صحیح می باشد. و اینکه مشاور محترم قضایی هم به شرح لایحه ابرازی به نفع خواهان دعوی اصلی و بطلان دعوی تقابل اظهارنظر نموده است.– بنابراین به استناد مواد ۵۱۵۱۹۸۱۹۷ قانون ایین دادرسی مدنی مصوب سال ۷۹ و ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت ۵۰ عدد سکه تمام بهار ازادی بابت اصل خواسته به انضمام هزینه دادرسی و هزینه دفتر خدمات قضایی الکترونیک در حق خواهان و حکم به بطلان دعوی متقابل صادر و اعلام می نماید. و توضیح میدهد در صورت وصول محکوم به در پرونده اصلی واحد اجرا مکلف به دریافت هزینه دادرسی و تمبر مالیاتی و وکالتنامه می باشد. پس از ابلاغ رای اقایان م. ا. و ف. ص. بوکالت از اقای ا. ا. نسبت به ان اعتراض و تقاضای تجدیدنظر خواهی می کند – شعبه *نسبت به موضوع رسیدگی و طی رای شماره ۷۰۷ مورخ ۱۳۹۹/۳/۲۶ توجها به اینکه دادنامه تجدیدنظر خواسته مطابق موازین قانونی صادر گردیده و اعتراض موجهی که موجب نقض ان گردد. به عمل نیامده است.ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته به استناد ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی تایید و استوار می نماید. این رای در تاریخ ۱۳۹۹/۳/۲۱ ابلاغ و اقای ا. ا. با وکالت اقایان م. ا. و ف. ص. در تاریخ ۱۳۹۹/۴/۱۹ نسبت به ان اعتراض و تقاضای فرجامخواهی می کند پرونده جهت رسیدگی پس از تبادل لوایح بدیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع می گردد. مشروح مفاد لوایح طرفین بهنگام ملاحظه گزارش مطالعه خواهد شد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است. پس از قرایت گزارش اقای ح. ح. عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
## رای شعبه دیوان عالی کشور
رای شعبه
فرجامخواهی اقای ا. ا. با وکالت اقایان م. ا. – ف. ص. نسبت به رای شماره ۷۰۷ ۱۳۹۹/۳/۲۶ صادره از شعبه *با توجه به مندرجات پرونده و رسیدگیهای انجام شده وارد نیست ، حسب محتویات پرونده و مفاد دادنامه شماره ۱۱۷۰ مورخه ۱۳۸۹/۱۲/۲۴ صادره از شعبه *موضوع پرونده کلاسه *پزشک معالج گزارش داده – درحال حاضر جنسیت مردانه دارد. و بیمار قابلیت بازگشت به وضعیت سابق را ندارد. و براساس این گواهی و طی مراحل قانونی دیگر و اخذ نظرات کمیسیون متشکله از پزشکان متخصص و روانشناسان مستقر در پزشکی قانونی دعوی فرجام خواهی پذیرفته شده و حکم به تغییر جنسیت ز. به ا. داده شده و براساس ان شناسنامه نیز اخذ نموده است.و برابر سند نکاحیه پیوست ( شماره ۵۲۳ ۱۳۹۴/۵/۲۴ ) طرفین ازدواج دایم نموده اند به استناد ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به مجرد عقد – زن مالک مهریه می شود. یعنی عقد نکاح همزمان با انعقاد ان منشای اجراست لکن باکره بودن زوجه در میزان استحقاق وی به کل مهر و یا نصف مهر ان در اتیه موثر است.در پرونده مطروحه حسب الاقرار فرجام خواه جنسیت مردانه دارد. ناتوانی جنسی نافی جنسیت مردانه نمی باشد. با توجه به مراتب فوق و تاریخ وقوع ازدواج ۹۴/۵/۲۴ و گذشت بیش از چهار سال و توضیحات داده شده از طرف وکلای طرفین رای صادره مخالف قانون نمی باشد. با رد فرجامخواهی دادنامه فرجام خواسته مستندا به مواد ۳۷۰و ۳۹۶ قانون ایین دادرسی مدنی نتیجتا ابرام و پرونده اعاده می گردد.
شعبه *
رییس: ح. ح. مستشار: ح. م.
فهرست
خلاصه جریان پرونده
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رای
ضرورت استعلام از شورای روحانیت اهل سنت در احوال شخصیه
۹۹۰۹۹۷۰۹۰۷۲۰۱۰۵۵ · ۱۳۹۹/۰۶/۳۰ · شعبه دیوان عالی کشور · دوازدهم دیوان عالی کشور
چکیده: در صورتی امکان فسخ نکاح به دلیل فقدان برخی اوصاف وجود دارد که وصف مورد نظر در نکاح لفظا یا کتبا مورد تصریح قرار گرفته باشد یا عقد متباینا بر آن وصف واقع شده باشد.