رای خلاصه جریان پرونده خواهان زوجه خانم م. ک.ن. خانه‌دار طی دادخواست تقدیمی به ریاست محترم دادگستری شهرستان خ. پیوست کپی مصدق سند نکاحیه و غیره به طرفیت خوانده شوهرش آقای ن. م. آرایشگر محل اقامت زوجین شهرستان خ. تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش نموده و اظهار داشته شرح خواسته اینکه 1-مطابق سند نکاحیه پیوستی زوجیت فیما بین محرز و مسلم است2- ثمره این وصلت دو فرزند به نام‌های ف. 6 ساله و ز. 3 ساله می‌باشد.3- چون ادامه زندگی و شروع آن با مشکلات توام بوده درصدد برآمده‌ام از زوج جدا شوم.4- برابر شروط ضمن عقد نکاح زوج حق طلاق داشته لذا تقاضای رسیدگی و صدور حکم مبنی بر عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق را دارم و پرونده پس از تشریفات ثبت و ارجاع در شعبه چهارم دادگاه عمومی حقوقی خ. مطرح و در جلسه اولیه دادگاه که خواهان حضور داشته و خوانده با وصف ابلاغ حضور نداشته و لایحه نیز تقدیم نکرده است خواهان اظهار داشته خواسته به شرح لایحه‌ای که وکیلم ارایه نموده است می‌باشد. خوانده شوهرم حدود سه سال است مرا و دو فرزندم را ترک نموده و در منزل پدرش زندگی می‌کند من و شوهرم در منزل پدرم طبقه دوم ساکن بودیم ماهانه مبلغ کمی اجاره می‌دادیم چون شوهرم با زن دیگر ارتباط نامشروع داشتند روی همین مسیله و اینکه افراد ناباب به خانه می‌آورد اختلاف پیدا کردیم و از آن موقع گذاشته رفته و حتی دختر کوچکمان ز. که سه ساله است را ندیده و نمی‌شناسد شوهرم یک بار پس از جلب و دستگیری هفتصد هزار تومان بابت نفقه پرداخت کرده است و دیگر سراغی از ما نگرفته است لذا با توجه به تحقق شرط ضمن عقد تقاضای صدور حکم طلاق دارم مهریه و نفقه را به موجب پرونده‌های علیحده مطالبه کرده‌ام و استشهادیه‌ای که عده‌ای آن را امضا کرده‌اند مبنی بر اینکه نامبرده فاقد هرگونه تمکن مالی است و تمام هزینه‌های زوجه و فرزندش توسط پدرش تقبل شده که از قشر محروم می‌باشند و دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر و داوران انتخابی طی گزارش مشترک نوشته‌اند سعی و کوشش ما جهت اصلاح و بازگشت زوجین به زندگی مشترک موثر واقع نشد و زوجه اصرار به طلاق دارد و مامورین بازرسی انتظامی خ. نوشته‌اند طبق دستور قضایی به محل عزیمت و به صورت م. انه از اهالی محل و ریش‌سفیدان تحقیق و جملگی گفتند که مدت 2 سال است آقای م. محل سکونت خود واقع در طبقه منزل پدر خانمش را ترک و در منزل پدرش ساکن می‌باشد و دادگاه پس از تحقیقات انجام شده در دادنامه شماره00476-۱۳۹3/9/30 در خصوص دادخواست خانم م. ک.ن. با وکالت بعدی آقای ج. ع. علیه آقای ن. م. دایر به صدور حکم طلاق به جهت تحقق شرط ضمن عقد نکاح با توجه به محتویات پرونده علقه زوجیت دایم بین طرفین را محرز و اظهارات زوجه را که شوهرش سه سال است او و فرزندان مشترک را ترک نموده و در این مدت غیرنهصد هزار تومان نفقه نپرداخته استشهادیه و تحقیقات انجام شده توسط مامورین انتظامی را ذکر و تحقق شرط 9 از شروط ضمن عقد را محرز که موجب عسروحرج زوجه نیز شده است. لذا به استناد مواد قانونی که ذکر نموده دعوی زوجه را موجه و به زوجه اجازه داده با وکالت حاصله خود را مطلقه نماید که از ناحیه زوج با وکالت آقای الف. ب. مورد اعتراض و طی دادخواست تقدیمی تقاضای تجدیدنظر نموده است لذا پرونده در شعبه 17 دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان غربی مطرح و در دادنامه شماره001747-۱۳۹3/12/25 تجدیدنظرخواهی را متکی به دلیل ندانسته و رای بدوی را منطبق با موازین قانونی دانسته و با عنایت به اینکه زوجه بیست سکه از مهریه خود را در قبال طلاق بذل نموده با تصریح به اینکه باین خلعی است دادنامه معترض‌عنه را به کیفیت مذکور تایید و ابرام نموده است. متعاقبا زوج آقای ن. م. با وکالت آقای الف. ب. نسبت به دادنامه دادگاه تجدیدنظر مذکور اعتراض و طی دادخواست فرجامی و لایحه پیوست فرجام‌خواهی نموده است و زوجه خانم م. ک.ن. نیز لایحه در پاسخ از دادخواست فرجامی تقدیم نموده است لذا پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است. هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش آقای رضا انصاری عضو ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره 1747-۱۳۹3/12/25 فرجام‌خواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور با توجه به محتویات پرونده‌های بدوی و تجدیدنظر و مستندات ابرازی و اهمیت موضوع طلاق دادنامه فرجام‌خواسته از حیث نقص در تحقیقات مخدوش است زیرا :1- زوجه از حیث روابط نامشروع زوج با زنان اجنبیه تقاضای طلاق نموده ولی دادگاه‌های بدوی و تجدیدنظر در این موضوع تحقیق ننموده و پرونده‌های مربوطه را مطالبه ننمودند و گزارش تهیه نکردند. 2- زوجه از بابت عدم پرداخت نفقه تقاضای طلاق نموده و احکام شماره 850-۱۳۹2/7/29 صادر شده از شعبه ششم دادگاه عمومی خ. و شماره214-۱۳۹3/2/30 صادر شده از همان شعبه که در پاسخ به فرجام‌خواهی زوج تسلیم شده حکایت از محکومیت زوج به پرداخت نفقه دارد اما اینکه این رای قطعی شده یا خیر؟ مشخص نمی‌باشد تحقیق از این موضوع ضروری است.3- وفق دادنامه شماره261-۱۳۹2/3/9 صادر شده از شعبه ششم دادگاه عمومی خ. دعوی تقاضای تمکین زوج از زوجه به علت عدم تهیه مسکن مناسب رد شده است اما قطعیت آن و یا نقض در مرحله تجدیدنظر روشن نمی‌باشد دادگاه‌ها به این امر هم عنایت ننموده‌اند.4- از شهودی که در استشهادیه شهادت بر ترک منزل توسط زوج شهادت داده در دادگاه تحقیق نشده است و تحقیق توسط مامور انتظامی در امر حقوقی از ادله اثبات دعوی محسوب نمی‌شود و اگر در مجموع برای قاضی علم حاصل شود باید در رای به علم خود عمل نموده و ابراز شود. علی هذا با نقض رای فرجام‌خواسته به تجویز بند 5 ماده 371 ق.آ.د.م و شق الف ماده 401 قانون مذکور رسیدگی به همان شعبه محول می‌شود. مستشار و عضو معاون شعبه 26 دیوان عالی کشور جعفر الهی - محمد ربانی نژاد فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رای