۷/۱۴۰۵/۱۲۱ :شماره پرونده ۱۲۱-۱۲۷-۱۴۰۵ ح استعل:ام بر اساس بند»خ « ماده ۱۱۳ قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ مبنی بر» ایجاد سامانه خودکاربری جهت ثبت غیر حضوری کلیه درخواست های قضایی مورد نیاز مردم « مانند ثبت دادخواست و راهکار ۳۸ » سند تحول و تعالی قوه قضاییه مصوب ۱۴۰۳ «و م اده ۳۹ دستورالعمل» هوشمندسازی و الکترونیکی شدن فرآیندها و پرونده های قضایی « مبنی بر»فراهم سازی امکان ارایه حداکثر خدمات مرتبط با پذیرش و تشکیل پرونده ها در ب ستر سکوها )پلتفرم های( بخش خصوصی«، برنامه ریزی برای بهره گیری از ظرفیت سکوهای بخش خصوصی به منظور ا ر ایه هوشمند خدمات؛ از جمله ثبت و ارسال دادخواست و شکواییه در زمره راهکارهای تحولی قوه قضاییه است؛ با وجود این وفق ماده ۵۷ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ » خواهان باید رونوشت یا تصویر اسناد خود را پیوست دادخواست نماید رونو شت یا تصویر باید خوانا و مطابقت آن با اصل گواهی شده باشد. مقصود از گواهی آن است که دفتر دادگاهی که دادخواست به آنجا داده می شود یا دفتر یکی از دادگاه های دیگر یا یکی از ادارات ثبت اسناد یا دفتر اسناد رسمی و در جایی که هیچ یک از آنها نباشد بخشدار محل یا یکی از ادارات دولتی مطابقت آن را .با اصل گواهی کرده باشد« ؛ حکم این ماده در حالی است که مطابق بند»ب « ماده ۱۱۳ قانون برنامه صدر الذکر باید تا پایان برنامه، پرونده های قضایی الکترونیکی شده و جایگزین پرونده های کاغذی شود؛ اقتضای اجرای این تکلیف، حذف کاغذ حتی در مرحله ثبت دادخواست است. با توجه به توضیحات پیش گفته و همچنین با توجه به مستندات ذیل:الذکر نخست. حکم مقرر در ماده ۶۵۵ آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ مبنی بر کافی و معتبر دانستن صورت یا محتوای الکترونیکی اسناد، مدارک، نوشته ها و همچنین با لحاظ توسعه دریافت مدا رک به صورت اسکن شده در سامانه های مخ تلف توسط دستگاه های اجرایی کشور؛ مانند ثبت نام کنکور، ثبت نام دانشگاه و یا احراز هویت در فرایند جذب اعضای هیات علمی؛
.دوم»لزوم حاضر کردن اصل مدارک ضمیمه دادخواست در جلسه دادگاه مطابق ماده ۹۶ قانون آیین دادرسی دادگاه ه ای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ ؛
سوم. ارایه اسناد از طریق ورود فرد درخواست کننده و بارگذاری تصاویر تنها توسط شخص ارایه دهنده درخواست در بست ر سامانه های الکترونیکی؛
چهارم. لزوم بررسی پرونده پیش از تعیین وقت توسط دفتر دادگاه برای کامل کردن پرونده م طابق ماده ۶۳ قانون آیین دادرسی یاد شده و در صورت نیاز به گواهی شدن اصالت اسناد، انجام این امر مطابق ماده ۵۷ همین قانون؛
پنجم. حکم مقرر در ماده ۳ آیین نامه اجرایی دفاتر و کانون خدمات الکترونیک قضایی مصوب
۱۴۰۱/۵/۲۳ و تبصره این ماده که به موجب آن در روش طرح و پیگیری دعاوی و شکایت از طریق فضای مجازی، درخواست به همراه مستندات مربوط به سند الکترونیکی تبدیل و پس از محاسبه هزینه خدمات قضایی توسط سامانه و پرداخت الکترونیکی آن کد رهگیری اخذ و از طریق سامانه به مرجع منوط ارسال می شود و مرکز مکلف است امکان استعلام اصال ت اسناد را به صورت الکترونیکی فراهم و در صورت ممکن نبودن استعلام الکترونیکی تایید اصالت اسناد را از طریق سامانه امکان پ .ذیر نماید ششم. حکم مقر در ماده ۲۰ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۰ با اصلاحات و الحاقات بعدی و پیش بینی فرآیند تصدیق اصالت اسناد در ثبت دادخواست بدوی؛ بدون نیاز به مراجعه حضوری و به صورت خودکاربری در دادگاه خدمات الکترونیک قضایی )عدل ایران( و تصدیق اصالت اسناد پیوست شده در این روش توسط روش فنی طراحی شده توس ط مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه. خواهشمند است اعلام فرمایید: آیا می توان گ فت که در فرآیند تشکیل هوشمند و غیر حضوری پرونده توسط سامانه های تهیه و طراحی شده از سوی سکوهای دانش بنیان در خصوص اسناد و مدارک پیوستی که وفق ماده ۵۷ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ ، مطابقت تصویر یا رونوشت آن ها با اصل ب اید گواهی شود، بارگذاری تصویر واضح و خوانای اسناد در هنگام ثبت دادخواست و بهره گ یری از سازوکارهای فنی مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه برای تصدیق آنها؛ مشابه رویه های فنی مورد استفاده در فرآین د خودکاربری دادخواست بدوی دیوان عدالت اداری، به منزله رعایت الزامات مقرر در ماده ۵۷ قانون یاد شده تلقی می شود و یا آنکه پس از ثبت الکترونیک دادخواست و پیوست های آن، تصدیق اصالت و مطابقت مدارک با اصل توسط دفتر دادگاه پیش از ارجاع پرونده به قاضی، به مثابه رعایت ماده ۵۷ قانون مذکور است و یا آنکه پیش بینی ساز و کار دی گری در این خصوص ضروری است؟
نخست. به موجب بند»خ « ماده ۱۱۳ قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۴۰۳ قوه قضاییه مکلف شده است به منظور تسهیل دسترسی مردم به خدمات قضایی از قبیل ارایه و پیگیری دادخواست ،یا شکواییه به صورت الکترونیکی در پایان سال اول برنامه سامانه خودکاربری ایجاد نماید تا کلیه درخواست های .مورد نیاز اشخاص به صورت غیر حضوری و از طریق درگاه خدمات قضایی ارسال شود دوم. وفق ماده ۶۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ ، صورت یا محتوای الکترونیکی اسناد با رعایت ساز و کارهای ام نیتی مذکور در مواد این قانون و تبصره.های آن در فرآیند دادرسی به رسمیت شناخته شده است سوم. بند»ث «ماده یک دستورالعمل هوشمندسازی و الکترونیکی شدن فرآیند و پرونده های قضایی مصوب ۲۷/۳/۱۴۰۳ پرونده الکترونیکی را با عنوان مجموعه اسناد و اطلاعات مربوط به موضوع م طروحه نزد مرجع قضایی تعریف کرده است که با وسایل الکترونیکی، نوری یا فناوری های نوین با رعایت سازوکارهای امنیتی، در سامانه های قضایی تولید، ارسال، دریافت، ذخیره و پردازش می شود. همچنین ماده ۲۹ این دستورالعمل، بر تکلیف مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه ب ه تهیه ضوابط فعالیت سکوها )پلتفرم(های بخش خصوصی در خدمات مرتبط با پذیرش و تشکیل پرونده.ها در بستر این سکوها تصریح دارد چهارم. به موجب ماده ۳ آیین نامه اجرایی دفاتر و کانون خدمات الکترونیک قضایی مصوب
۱۴۰۱/۵/۲۳ در روش اقدام از طریق درگاه، درخواست به همراه م ستندات مربوط به سند الکترونیکی تبدیل و پس از محاسبه هزینه خدمات قضایی توسط سامانه و پرداخت الکترونیکی آن، کد رهگیری اخذ می ،شود؛ به موجب تبصره یک این ماده مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه مکلف شده است امکان استعلام اصالت اسناد به صورت الکترونیکی و در .صورت فراهم نبودن این امر، امکان تایید اصالت اسناد از طریق سامانه را فراهم آورد با توجه به قوانین و مقررات پیش گفته و تاکید مقنن بر توسعه و ارتقای دادرسی الکترونیکی از طریق تدوین آیین نامه های مربوط در ماده ۶۴۹ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و با عنایت به اقتضایات و لوازم راجع به این قسم از دادرسی؛ از جمله در تقدیم دادخواست یا شکواییه از طریق سامانه های خودکاربری، در فرضی که دادخواست و یا شکواییه به صورت خودکاربری و از طریق سامانه های تهیه شده توسط سکوهای دانش بنیان ت قدیم می ،شود»تایید هوشمند سامانه ای« ،اوراق و مستندات پیوست )بارگذاری شده(، آنگونه که در استعلام آمده است چنانچه با رعایت ساز و کارهای فنی و ایمنی مقرر از سوی مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه باشد و فرآیند مربوط به تایید شورای راهبری دادرسی الکترونیکی موضوع ماده ۶۴۹ قانون آیین دادرسی کی فری مصوب ۱۳۹۲ برسد، اعمال ماده ۵۷ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ در خصوص تطبیق رونوشت یا تصویر اسناد تقدیمی با اصل که از خصایص دادرسی سنتی )غیر الکترونیکی( است، منتفی می شود و در حقیقت»تایید هوشمند سامانه ای «که با رعای ت الزامات یاد شده صورت می گیرد، جایگزین تطبیق سنتی و در .دادرسی الکترونیکی، دارای اثر قانونی خواهد بود دکتر محمدعلی شاه حیدری پور