نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۸۱ مورخ ۱۴۰۴/۰۴/۱۸

به موجب بند»الف « ماده۱۱۶ برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۵ ، قوه قضاییه مکلف شده است در راستای کاهش مراجعه مردم به مراجع قضایی و تسریع در حل و فصل اختلافات از طریق داوری، ایجاد و توسعه نهاد داوری و اعتمادسازی عمومی و حمایت از آنها تا پایان سال اول اجرای قانون، تمهیدات لازم را پیش بینی کند. به موجب ماده۳ دستورالعم ل ساماندهی حل و فصل اختلافات از طریق داوری و ایجاد و توسعه نهاد داوری مصوب۱۴۰۰/۱۱/۱۳ رئیس محترم قوه قضاییه، برنامه ریزی، اعطاء پروانه و تمدید آن، لغو پروانه و امر ساماندهی و نظارت در حوزه داوری بر عهده مرکز توسعه حل اختلاف قرار گرفته و این مرکز مجاز به وا گذاری بخشی از وظایف خود به کانون های داوری شده است؛ همچنین به موجب ماده ۵ این دستورالعمل، کانون داوری نهادی غیر دولتی و دارای شخصیت حقوقی است که بر طبق اساسنامه مصوب و با تایید و نظارت مرکز توسعه حل اختلاف در استان ها تشکیل می شود. وفق بند۶ ماده یادشده؛ ا ز جمله وظایف کانون داوری نظارت بر فعالیت صنفی و حرفه ای داوران و نهادهای داوری و حمایت از حقوق صنفی و حرفه ای می .باشد با توجه به توضیحات پیش گفته، خواهشمند است به پرسش:های زیر پاسخ دهید ۱ - آیا کانون های داوری می توانند در اساسنامه خود تاسیس دادگاه انتظا می را پیش بینی کرده و مقررات انتظامی و انواع تخلفات و مجازات ها را تعیین کنند؟ به بیان دیگر، تاسیس دادسرا و دادگاه انتظامی، تعیین انواع تخلفات و مجازات ها؛ از منظر اصول کلی حقوقی و قانون اساسی چه جایگاهی دارد؟ ۲ - در صورت قانونی بودن اقدامات موضوع بند یک، آ یا مراجع انتظامی کانون داوران یک استان صلاحیت رسیدگی به تخلفات داوران غیر حرفه ای و مؤسسات داوری که زیرمجموعه کانون نیستند، را دارا می باشند؟

۱ - با توجه به حکم مقرر در بند»الف « ماده۱۱۶ قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب۱۳۹۵ و پیش بینی تکلیف قوه قضاییه به اتخاذ تمهیدات لازم برای ایجاد و توسعه نهادهای داوری و با توجه به دستورالعمل ساماندهی حل و فصل اختلافات از طریق داوری و ایجاد و توسعه نهاد داوری مصوب۱۳ / ۱۱ / ۱۴۰۰ ریاست محترم قوه قضاییه که در راستای بند»الف «ماد ه۱۱۶ قانون صدرالذکر به تصویب رسیده است؛ بویژه با لحاظ بند۶ ماده۵ این دستورالعمل، کانون های داوری که در مراکز استان ها تشکیل می شوند بر فعالیت های صنفی و حرفه ای داوران و نهادهای داوری موضوع این دستورالعمل نظارت داشته و به تخلفات آن ها بر اساس مقررات اس اسنامه این کانون ها رسیدگی می کنند و به منظور نظارت بر داوران و نهادهای داوری یادشده و رسیدگی به تخلفات آن ها (با لحاظ تبصره ماده۵ دستورالعمل یادشده) می توانند در اساسنامه خود تاسیس هیات های انتظامی را پیش.بینی کنند ۲ - مراجع انتظامی ایجاد شده از سوی کانون های داوری به ترتیب پیش گفته، صرفا در حدود دستورالعمل مذکور بر داوران حرفه ای عضو کانون های داوری یادشده نظارت دارند و به تخلفات انتظامی آن ها رسیدگی می کنند و در خصوص داوران غیر عضو کانون های داوری؛ اعم از حرفه ای و غیر حرفه ای، فاقد صلاحیت رسیدگی و اتخاذ تصمیم می.باشند