لاولکس پرسش
همانگونه که مستحضرید در راستای اجرای وظایف قانونی برای مقابله با ساخت و سازهای غیر مجاز؛ قانونگذا ر به موجب قوانینی از جمله ماده۱۰ کانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب۱۳۷۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی و تبصره یک ذیل آن، ماده۳ قانون تعاریف محدوده و حر یم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها مصوب۱۳۸۳ ، ماده۱۰ آیین نامه استفاده از اراضی، احداث بنا و تاسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها مصوب۱۳۹۱/۲/۱۰ هیات وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی، دهیاری ها، ادارات جهاد کشاورزی، نیروی انتظامی یا بخشداری ها را با آوردن واژه های»توقف عملیات « یا»جلوگیری از ادامه عملیات« یا»کنترل و نظارت بر ساخت و سازها « یا»نظارت بر ساخت و سازها « به مقابله با ساخت و ساز غیر مجاز ملزم نموده است، اما هنگامی که ماموران نهادهای یادشده برای متوقف کردن عملیات یا جلوگیری یا کنتر ل و نظارت بر ساخت و ساز غیر مجاز به ملکی مراجعه کرده و اخطار توقف عملیات ساختمانی غیر مجاز را به مرتکب ابلاغ می کنند، پس از خروج ماموران از محل، فرد خاطی عملیات ساخت و ساز را ادامه می دهد؛ به همین سبب گاهی انجام این وظیفه قانونی توسط ماموران نهادهای مذکور با جمع آوری ابزارآلات و مصالح ساختمانی ملازمه دارد؛ به نحوی که اجرای این وظایف به طریق دیگر مقدور نیست؛ در این خصوص خواهشمند است به پرسش:های زیر پاسخ دهید ۱ - واژه های توقف عملیات یا»جلوگیری از ادامه عملیات« ، »کنترل و نظارت بر ساخت و سازها « و یا»نظارت بر ساخت و سازها «که در مواد قانونی یادشده آمده است، شامل چه اقداماتی می شود؟۲ - آیا نهادهای مندرج در مواد قانونی صدرالذکر می توانند در راستای توقف و جلوگیری از عملیات ساختمانی و یا کنترل و نظارت بر ساخت و سازهای غیر مجاز وسایل ابزار و تجهیزات ساخت و ساز غیر مجاز از قبیل بشکه، میکسر بتون و یا بالابر را جمع آوری، و یا کامیون حمل مصالح یا نخاله را توقیف کنند و به منظور انجام وظایف قانونی یادشده اقدامات مشابهی را انجام دهند و پس از توقف کامل عملیات ساخت و ساز، ادوات و تجهیزات را به مالک .عودت دهند۳ - در صورت مثبت بودن پاسخ، چنانچه سازندگان غیر مجاز برای جمع آوری ادوات و ابزارها تمرد کنند، آیا دهیاری ها، بخشداری ها و ادارات جهاد کشاورزی می توانند در راستای بند۱۷ ماده۴ قانون نیروی انتظامی مصوب۱۳۶۹، راسا از مامورین نیروی انتظامی برای تامین امنیت و مراقبت از عملیا ت جمع آوری ادوات ساخت و ساز غیر مجاز، درخواست نیرو نمایند و یا آنکه باید از مقام قضایی مربوطه )دادستان یا رییس دادگاه بخش( این موضوع را درخواست کنند و یا آنکه می توانند در راستای مواد قانونی یادشده، راسا ابزارآلات و مصالح ساختمانی را جمع آوری کنند؟۵ - در اجرای مواد قانونی یادشده، چنانچه نهادهای متولی برای توقف ساخت و ساز غیر مجاز ملکی مراجعه کنند و مالک و کارگران )اتباع بیگانه غیر مجاز( با دیدن مامورین متواری شوند، تکلیف وسایل و مصالح ساختمانی از جمله درب ورودی و تجهیزات ساخت و ساز که رها شده ،اند چیست؟ آی ا نهادهای مذکور در این خصوص وظیفه ای دارند؟ آیا می توانند آنها را جمع آوری کرده و پس از قطعی شدن توقف عملیات ساختمانی، وسایل را به مالک عودت دهند؟۶ - با توجه به رویه عملی و در راستای اصل»تناسب اقدام با تخلف« ، آیا تخلیه و پلمپ موقت محل ساخت و ساز غیر مجاز یا مسدود کردن دسترسی با خاکریز یا مانع بتونی توسط این نهادها، ذیل اختیارات راجع به توقف و جلوگیری قرار می گیرد و امری مجاز است؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، تشریفات و مدت اعتبار چنین اقداماتی چگونه است؟
پاسخ
۱
،
۲
و۶ - حکم ذیل ماده۳ قانون تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آن ها مصوب ۱۳۸۴ مبنی بر کنترل و نظارت بر هر گونه ساخت و ساز در داخل محدوده توسط دهیاری ها و همچنین حکم ذیل ماده۱۰ آیین نامه نحوه استفاده از اراضی، احداث بنا و تاسیسات در خارج از حریم شهرها و محدوده روستاها مصوب۱۰ / ۲ / ۱۳۹۱ هیا ت وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی مبنی بر تعیین مرجع صدور پروانه ساختمانی و نظارت بر ساخت و ساز موضوع این ماده توسط معاون امور عمرانی استانداری و همچنین مفاد ماده۱۰ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها با مصوب۱۳۷۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی، صرفا در خصو ص امر کنترل و نظارت بر ساخت و سازها توسط دهیاری ها و دیگر مراجع ذی ربط است؛ واژه های»کنترل « و»نظارت «مذکور در مواد یادشده، مجوز اقدام به توقف و یا جلوگیری از عملیات ساخت و ساز های غیر مجاز یا مخالف ضوابط و مقررات حاکم و یا جمع آوری ابزار و تجهیزات این قب یل ساخت و سازها توسط مراجع یادشده نمی.باشد ۳ و۴ - آنچه در تبصره۲ ماده۱۰ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب۱۳۷۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی و ماده۱۳ آیین نامه اجرایی این قانون مصوب۲ / ۳ / ۱۳۸۶ هیات وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی آمده است )راسا نس بت به قلع و قمع بنا اقدام و وضعیت زمین را به حالت اولیه اعاده نمایند(، ناظر به چگونگی اجرای حکم صادره از مراجع قضایی در این خصوص است؛ زیرا طبق ماده۴۸۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ اجرای احکام کیفری بر عهده دادستان است و وفق تبصره۳ این ماده، اجرای اح کام کیفری صادره از دادگاه های بخش بر عهده رییس دادگاه و در غیاب وی با دادرس علی البدل است؛ اما مقنن در تبصره ۲ ماده۱۰ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب۱۳۷۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی، اجرای حکم دادگاه در خصوص قلع و قمع بنا را بر عهده ماموران جهاد کشاورزی قرار داده است و به همین سبب، واژه »راسا « .در این تبصره به کار رفته است ۵ - با توجه به توضیحات پیش گفته، در فرض سوال که فرد متخلف و کارگران وی )اتباع بیگانه غیر مجاز( با مراجعه به ماموران اداره جهاد کشاورزی، دهیاری ها و دیگر نهادهای ذی ربط متواری ش ده اند، ماموران و نهادهای یادشده تکلیفی در جمع.آوری تجهیزات رها شده و عودت بعدی به مالک در صورت مراجعه بعدی وی ندارند