نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۶۹۴ مورخ ۱۴۰۴/۱۲/۰۵

همانگونه که مستحضرید وفق ماده۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب۱۳۹۴ دادگاه می تواند در دعوای اعسار محکوم علیه از پرداخت محکوم به، با اخذ تامین مناسب از حبس وی خودداری و چنانچه در حبس باشد، محکوم علیه را آزاد کند؛ با توجه به این مقرره قانونی و نظر به اینکه، در بسیاری از پرونده ها ی اجرای احکام کیفری، محکوم علیه پس از سپری شدن مدت زیادی شناسایی و جلب می شود و بلافاصله دادخواست اعسار از پرداخت محکوم به را ارایه می نماید و در اجرای ماده۱۳ قانون یادشده باید به این دعوا در دادگاه صادرکننده رای نخستین رسیدگی شود، خواهشمند است در این خصو ص به پرسش های زیر پاسخ دهی:د ۱ - چنانچه محکوم ،علیه، دعوای اعسار خود را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به دادگاه ارسال کند آیا دادگاه مکلف است در ابتدا تامین کیفری اخذ کند؟ ۲ - در صورت عدم ارایه و معرفی تامین از سوی متقاضی )خواهان(، تکلیف دادگاه چیست؟ آیا باید اخطار رفع نقص صادر کند و یا آنکه قرار رد دعوا صادر نماید؟ ۳ - از آنجا که حسب رویه، بسیاری از دادگاه های صادرکننده حکم، اختیار اخذ تامین را به شعبه اجرای احکام کیفری محول می کنند و این امر موجب اطاله دادرسی می شود، آیا دادگاه می تواند در رای خود، اخ تیار اخذ تامین کیفری پس از صدور رای را به شعبه اجرای احکام کیفری تفویض کند؟

۱ و۲ - پس از صدور دستور جلب محکوم علیه در اجرای ماده۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۹۴ و سپری شدن مهلت مقرر قانونی، آزادی محکوم علیه و خودداری از جلب وی منوط به سپردن تامین مناسب و صدور قرار قبولی وثیقه یا کفالت از سوی دادگاه است. بر این اساس، با تقدیم دادخواست اعسار توسط محکوم علیه دادگاه مکلف به رسیدگی است و صرف عدم معرفی تامین از سوی محکوم علیه موجبی برای اخطار رفع نقص یا رد دعوای اعسار وی نیست؛ همچنین تقدیم دا دخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی .و یا به نحو حضوری، تفاوتی در حکم این قضیه ندارد ۳ - به موجب ماده۳ و تبصره یک آن از قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب۱۳۹۴ و ماده۲ آیین نامه اجرایی قانون یادشده مصوب۱۸ / ۶ / ۱۳۹۹ رییس محترم قوه قضاییه، همان گونه که دستور حبس محکوم علیه در اجرای جنبه مالی احکام کیفری با دادگاه صادرکننده حکم نخستین است، خودداری از حبس یا آزادی وی با اخذ تامین مناسب نیز از وظایف و اختیارات همین دادگاه است و قابل تفویض به قاضی اجرای احکام کیفری .نیست