نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۵۹۴ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۳۰

۱- آیا طرح دعوای مطالبه خسارت ناشی از مسوولیت مدنی از سوی اشخاص ایرانی علیه اتباع خارجی مقیم خارج از ایران؛ اعم از اشخاص حقیقی یا اشخاص حقوقی در دادگاه های ایران امکانپذیر است؟ ۲- آیا می توان حکم به محکومیت اشخاص حقیقی یا حقوقی خار جی که شعبه یا نمایندگی در ایران هستند، به سبب مسوولیت مدنی آنان در حق اتباع ایرانی صادر کرد؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، اجرای چنین حکمی علیه اشخاص حقیقی یا حقوقی تابع چه تشریفات و مقرراتی می باشد؟

اولا، تابعیت خارجی خوانده یا شخص حقوقی بودن آن و عدم ثب ت یا اقامت آن در ایران نافی صلاحیت دادگاه ایرانی برای رسیدگی به دعوای مطروحه نیست. با وجود این، برای اعمال صلاحیت از سوی دادگاه ایرانی باید یکی از عوامل ارتباط مانند؛ محل انعقاد عقد یا وقوع حادثه زیا ن بار، دعوای مطروحه را به دادگاه ایرانی ارتباط .دهد ثان یا، در صورت محکومیت تبعه خارجی و عدم شناسایی مالی از وی در ایران، اجرای حکم در خارج از ایران تابع قوانین ناظر به شناسایی و اجرای احکام خارجی کشوری است که حکم باید در آن اجرا شود؛ مگر آن که در این خصوص موافقت نامه دو یا چندجانبه وجود داشته باشد که در این ص ورت تابع موافقت نامه مربوط خو اهد بود؛ در هر صورت، قوانین راجع به اجرای احکام مدنی ایران؛ از جمله مواد ۱۶۹ تا ۱۷۹ قانون اجرای احکام مدنی مصوب ۱۳۵۶ .ناظر بر اجرای حکم در ایران است و نه در کشور خارجی