پرسش
با توجه به حکم مقرر در ماده۲۷۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ ، آیا در دعوای مطالبه مهریه موضوع سند رسمی به طرفیت وراث زوج، اتیان سوگند توسط خواهان برای اثبات ادعا ضروری است؟
پاسخ
(دیدگاه نخست )اکثریت ماده۱۳۳۳ قانون مدنی و ماده۲۷۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ دست :کم از سه جهت زیر متفاوتند نخست. ماده۲۷۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ ، ناظر به موارد »اقامه بینه « است که بر اساس این ماده در تمام موارد اقامه بینه از سوی خواهان، سوگند وی لازم دانسته شده است؛ در حالی که، ماده۱۳۳۳ قانون مدنی منحصر به موارد اقامه بینه نیست؛ بلکه تمامی مواردی را که با هر دلیلی اصل حق ثابت شده باشد، در بر می گ .یرد دوم. در ماده۱۳۳۳ قانون مدنی در صورتی حاکم از مدعی می خواهد تا سوگند یاد کند که بقاء آن در نظر حاکم ثابت نباشد؛ درحالی که ماده۲۷۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ .از این حیث مطلق است سوم. عبارت ذیل ماده۱۳۳۳ قانون مدنی در ماده۲۷۸ یادشده ذکر نشده است؛ بر این اساس و با توجه به این تفاوت ها، به نظر می رسد نسخ ماده۱۳۳۳ قانون مدنی توسط ماده۲۷۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ منتفی است؛ بلکه بین مفاد این دو ماده رابطه عموم و خص وص وجود دارد؛ بدین ترتیب که در تمامی موارد اقامه بینه شرعی باید مطابق ماده۲۷۸ قانون آیین دادرسی یادشده رفتار شود؛ اما در دیگر موارد باید مطابق ماده۱۳۳۳ قانون مدنی رفتار شود و حکم مقرر در ذیل ماده۱۳۳۳ قانون ،مدنی در خصوص موردی که مدرک دعوا سند رسمی است به عنوان حکمی خاص و فرض قانونی مبنی بر بقاء حق و ناظر به عبارت»در بقاء آن در نظر حاکم ثابت نباشد « مذکور در صدر آن وضع شده و مخصص آن .است و به قوت خود باقی است (دیدگاه دوم)اقلیت واژه بینه در ماده۲۷۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدن ی مصوب۱۳۷۹ برگرفته از ادبیات فقهی»البینه علی المدعی « ،به معنای عام کلمه مشتمل بر هر نوع دلیل است و با عنایت به اطلاق این مقرره ذیل حکم مقرر در ماده۱۳۳۳ .قانون مدنی نسخ شده است دکتر محمدعلی شاه حیدری پور