لاولکس پرسش
در صورتی که دعوای شرکت یا قایم مقام وی )اداره تصفیه امور ورشکستگی( علیه متوفی مطرح شود و مستلزم ادای قسم استظهاری در آخرین مرحله باشد، خواهشمند است در خصوص نوع، شیوه اجرا و شخص اجراکننده آن اعل ام نظر فرمایید. آیا نماینده باید به مانند شخص حقیقی، سوگند استظهاری قطعی و متکی به علم ادا کند و یا آنکه سوگند از نوع نفی علم است؟
پاسخ
اولا، با توجه به اطلاق عنوان مدعی در ماده ۱۳۳۳ قانون مدنی که شامل شخص حقوقی نیز می شود و نظر به ماده ۵۸۸ قانون تجارت م صوب ۱۳۱۱ که مقرر داشته است»شخص حقوقی می تواند دارای کلیه حقوق و تکالیفی شود ... که قانون برای افراد قایل است«، در موردی که اتیان سوگند استظهاری مقتضی باشد، دادگاه می تواند از ن ماینده شخص حقوقی درخواست کند تا بر بقاء حق خود علیه متوفی سوگند یاد کند؛ زیرا دلیلی وجود ندارد که در فرض .سوال، اتیان سوگند استظهاری منتفی شود ثانیا، در خصوص دعوای اداره تصفیه امور ورشکستگی علیه متوفی، هر چند اداره یادشده قایم مقام قانونی ورش کسته است، اما در ماهیت، متفاوت از نمایندگی شخص حقوقی )مانند مدیر شرکت( است؛ زیرا این اداره به موجب قانون صرفا برای تصفیه امر ورشکستگی وظایفی را عهده دار می شود و مدیر و کارکنان این اداره وظایف آن را ایفا می کنند؛
از سوی دیگر، چنانچه تاجر ورشکسته شخص حقیقی باشد، خود وی اصیل است و امکان حضور دارد و در موردی که شخص حقوقی باشد، همین امر در مورد مدی ران آن صدق می،کند، بنابراین در خصوص اتیان سوگند استظهاری توسط مدیران و کارکنان اداره تصفیه امور ورشکستگی شبهه جدی وجود دارد و به دلیل آنکه حکم سوگند استظهاری حکمی شرعی است، به سبب سکوت قانونی در این خصوص، باید مطابق اصل یکصد و شصت و هفتم قانون اساسی و ما ۳ ده قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ و بر اساس منابع معتبر .اسلامی یا فتاوی معتبر رفتار شود