نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۲۳۰ مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۲۹

با توجه به تصویب»آیین نامه اجرایی بند»ث « ماده۱۱۳ قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران « با موضوع»صدور گواهی انحصار وراثت توسط سازمان ثبت احوال کشور « مصوب۲۶ / ۱۲ / ۱۴۰۳ هیات وزیران و ابهام موجود در خصوص مرجع صدور گواهی انحصار وراثت نسبت به درخواست ،های سابق خواهشمند است اعلام فرمایید آیا رس یدگی به پرونده هایی که پیش از لازم الاجرا شدن آیین نامه اجرایی یادش ده تشکیل شده است، باید در مراجع قضایی ادامه یابد و گواهی مذکور صادر شود و یا آنکه این پرونده ها بای د با صدور قرار عدم صلاحیت به ادارات ثبت احوال ارسال شود؟

اولا، وفق ذیل ماده۲۶ قانو ن آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ ، مناط صلاحیت، تاریخ تقدیم دادخواست است؛ مگر در موردی که خلاف آن مقرر شده باشد؛ در فرض سؤال، مقرره قانونی صریحی مبنی بر عدم صلاحیت مراجع قضایی برای تداوم رسیدگی به درخواست های صدور گواهی ح صر ورا ثت پیش بینی نشده است و با فقدان چنین مقرره ای با توجه به ملاک ماده۲۶ یادشده، اصل بر صلاحیت این مراجع برای تداوم رسیدگی به پرونده.های یادشده و اتخاذ تصمیم در این خصوص است ثانیا، ماده۲۰ آیین نامه اجرایی بند»ث « ماده۱۱۳ قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اس لامی ایران (موضوع صدور گواهی انحصار وراثت توسط سازمان ثبت احوال کشور) مصوب۲۶ / ۱۲ / ۱۴۰۳ هیات وزیران که سازمان ثبت احوال کشور را مکلف کرده است در مورد اعلامیه های فوت صادر شده تا پس از اجرای قانون که به صدور گواهی انحصار وراثت منتهی نشده است، ظرف بیست روز از تاریخ دریافت درخواست هر یک از وراث یا ذی نفعان یا دستور مرجع قضایی، با رعایت ترتیب مقرر در این آیین نامه، گواهی انحصار وراثت صادر کند، نیز منصرف از پرونده های مفتوح نزد مراجع قضایی و صرفا ناظر بر اعلامیه های فوتی است که به طرح درخواست از مرجع قضایی برای ص دور گواهی حصر وراثت منجر نشده است؛ زیرا در ماده یادشده از شرط درخواست هر یک از وراث یا ذی نفعان و یا دستور مرجع قضایی به عنوان موجبات انحصاری صدور گواهی حصر وراثت توسط ادارات ثبت احوال یادشده است و در مورد پرونده های مفتوح نزد مراجع قضایی درخواست ابتدایی و ر اث یا ذی نفع برای صدور گواهی از سوی سازمان ثبت احوال کشور منتفی است و این درخواست یک بار از مرجع قضایی صورت گرفته که به تشکیل پرونده منجر شده است؛ همچنین فرض صدور دستور از سوی مرجع قضایی در چنین پرونده.هایی منتفی است بر این اساس و با توجه به مراتب پیش گف ته، درخواست های صدور گواهی حصر وراثت که پیش از تاریخ ۳ / ۵ / ۱۴۰۴ در دفاتر خدمت الکترونیک قضایی به ثبت رسیده است، در مرجع صالح قضایی رسیدگی می شود و در این موارد، صدور قرار عدم صلاحیت و ارسال پرونده نزد واحدهای ثبت احوال کشور فاقد وجاهت قانونی .است فریده شکری