نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۸۵۴ مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۱۱

نظر به اینکه دادگاه های صلح به صورت مستقیم صلاحیت رسیدگی به جرایم درجه هفت و هشت (تصرف عدوانی و غیره) و جرایم مربوط به حوادث ناشی از کار و تصادفات را دارند و به این موضوعات مانند سابق در دادسرا رسیدگی نمی شود و تحت نظارت دادستان نمی ،باشند و رسیدگی به آنها به مانند دادگاه عمومی بخش است خواهشمند است به پرسش:های زیر پاسخ دهید ۱ - چ نانچه در وقت کشیک (خارج از وقت اداری) یکی از جرایم فوق واقع شود، آیا رئیس شعبه اول دادگاه صلح باید دستورات لازم را صادر و به مانند دادستان یا کشیک تعیین شده از سوی وی یا رئیس دادگاه عمومی بخش، عنداللزوم در خصوص متهم تعیین تکلیف نماید؟ ۲ - آیا رئیس دادگستری شهرستان که محاکم صلح تحت مدیریت ایشان است، به مانند رئیس دادگاه عمومی بخش یا دادستان در جرایم فوق صلاحیت صدور دستورات اولیه را در وقت اداری یا کشیک (خارج از وقت اداری) در موارد فوریت دار به ضابطان دادگستری دارد؟ در صورتی که رئیس دادگستری چنین صلاحیتی ندارد، چه کسی صلاحیت صدور دستورات اولیه فوریت دار در وقت اداری و یا وقت کشیک را دارد؟

۱ و۲ - اولا، با توجه به اینکه مطابق تبصره یک ماده۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب۱۴۰۲ جرایم موضوع بندهای۹ و۱۰ ماده پیش گفته مستقیما در دادگاه صلح رسیدگی می شود و از آن جا که اتخاذ تصمیم د ر موارد فوری از قبیل»تعیین تکلیف متهمان و محکومان تحت نظر و جلب شده در جرایم مذکور «ضرورت دار د و با عنایت به بند۲ ماده یک دستورالعمل فوریت های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک مص وب۴ / ۱۰ / ۱۳۹۵ ، .تعیین قاضی کشیک برای رسیدگی به امور فوری خارج از وقت اداری و ایام تعطیل دادگاه صلح لازم است ،ثانیا از ماده۴ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب۱۴۰۲ و ماده۲۰ آیین نامه اجرایی این قانون مصوب ۱۶ / ۳ / ۱۴۰۳ (مبنی بر ریاست و نظارت رئیس حوزه قضایی شهرست ان بر دادگاه صلح) و ماده۱۵ قانون یادشده (مبنی بر امکان اتخاذ تصمیم در خصوص امور فوری و لحاظ ترتیباتی برای حفظ ادله جرم، جلوگیری از فرار متهم توسط مقام ارجاع پیش از ارجاع به شعبه و ثبت آن) و ماده۸ دستورالعمل فوریت های قضایی و نحوه عملکرد واحد کشیک مصوب۴ / ۱۰ / ۱۳۹۵ ، چنین مستفاد است که در صورت عدم ایجاد واحد کشیک مربوط به دادگاه های صلح (به شرح مقرر در بند پیش گفته) و عدم دسترسی به دادرس دادگاه ذی ربط در وقت اداری و همچنین در موارد و در حدود مقرر در ماده۱۵ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب۱۴۰۲ ، رئیس شعبه اول دادگ اه صلح دستورات لازم را صادر می،کند و در موارد عدم دسترسی رئیس دادگستری شهرستان (رئیس حوزه قضایی) در خصوص موارد و پروند ه های فوریت دار؛ از قبیل تعیین تکلیف متهمان و محکومان تحت نظر و جلب شده، تصمیم مقتضی اتخاذ می.کند فریده شکری