نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۷۷۵ مورخ ۱۴۰۴/۰۲/۲۹

۱ - در صورت مفقودی چک توسط دارنده، وی چگونه می تواند وجه چک را وصول کند؟ ۲ - چنانچه دارنده در دادسرا شکایت مفقودی چک مطرح کند و دادسرا مفقودی چک را به بانک اعلام کند، آیا صادرکننده ملزم است بار دیگر در وجه طلبکار چک صادر کند؟ در صورت عدم همکاری صادرکننده، دارنده چک چگونه می تواند وجه آن را وصول کند؟ ۳ - چنانچه چک در ید ثالث باشد، وی چگونه می تواند با وصف مفقودی چک وجه آن را وصول کند؟ آیا می توان د به صادرکننده رجوع کند؟ حق مراجعه وی تحت چه عنوانی است؛ مطالبه طلب یا مطالبه وجه چک؟ ۴ - آیا پاسخ اعلامی برای هر یک از پرسش های فوق در خصوص سفته نیز مصداق دارد؟

۱ - در فرض سوال که دارنده چک را مفقود کرده است، وفق مواد۲۶۱ و۲۶۲ قانون تجارت مصوب۱۳۱۱ و با لحاظ ماده۳۱۴ همین قانون، دارنده فقط به موجب حکم دادگاه و پس از دادن ضامن می تواند وجه آن را مطالبه کند. وی همچنین می تواند وفق ملاک مواد۳۴۱ به بعد قانون یادشده یا در حدود ماده۱۴ قانون صدور چک و تبصره های آن مصوب۱۳۵۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی، ابطال سند تجاری را از دادگاه صالح درخواست کند و .پس از اثبات ادعا و صدور حکم قطعی بر ابطال سند، وجه آن را مطالبه کند ۲ - اولا، بر خلاف آنچه در فرض سوال آمده است، در اجرای ماده۱۴ و تبصره یک آن از قانون صدور چک مصوب ۱۳۵۵ با اصلا،حات و الحاقات بعدی دستوردهنده مسدودی چک، دارنده، صادرکننده و یا قایم مقام قانونی آن ها است و دادگاه )مرجع قضایی( صرفا گواهی تقدیم شکایت صادر می.کند ثانیا، صرف صدور گواهی تقدیم شکایت از سوی مرجع قضایی و یا رسیدگی بعدی این مرجع و یا حتی صدور قرار منع تع قیب در خصوص مفقودی چک به سبب فقدان دلیلی بر وقوع جرم، موجب الزام صادرکننده بر صدور .چک جدید نیست و مطالبه وجه چک باید به ترتیب مذکور در بند یک صورت گیرد ۳ - صرف اعلام مفقودی چک و اخذ دستور عدم پرداخت چک موضوع ماده۱۴ قانون صدور چک مصوب۱۳۵۵ با اصلاحات و الح اقات بعدی به تنهایی مانع استیفای حقوق دارنده )بعدی( چک نیست؛ مگر آنکه وفق ماده۳۲۱ قانون تجارت مصوب۱۳۱۱ چک ابطال شده باشد و یا آنکه در دادگاه رسیدگی کننده به دعوای مطالبه چک ثابت شود که دارنده به رغم اطلاع از مفقودی چک نسبت به پذیرش آن و مطالبه وجه چک اقد.ام کرده است ۴ - با توجه به مواد۳۰۹ و۳۱۴ قانون تجارت مصوب۱۳۱۱ مقررات راجع به مفقودی اسناد تجاری در خصوص چک و سفته جاری است و تفاوتی بین آن.ها در این خصوص نیست