نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۵۹۹ مورخ ۱۴۰۴/۰۳/۱۷

در سال۱۳۶۶ تعداد سه نفر از پنج مسافر خودروی سواری ناشناسی به سبب واژگونی خودرو فوت کرده.اند در ،زمان وقوع حادثه پیگیری لازم برای ترسیم کروکی تصادف جمع آوری مدارک پزشکی و طرح شکایت یا دعوا انجام نگرفته و تاکنون هم اقدامی نشده و دیه ای نیز به اولیای دم پرداخت نشده و مشخصاتی از راننده در دست نیست. با توجه به توضیحات پیش گفته، خواهشمند است به پرسش:های زیر پاسخ دهید ۱ - با توجه به ناشناس بودن راننده وسیله نقلیه مسبب حادثه، آیا اولیای دم متوفیان محق در مطالبه و دریافت دیه از صندوق تامین خسارت های بدنی هستند؟ توضیح آنکه، فرض سؤال مشمول قانون بیمه اجباری مسؤولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب۱۳۴۷ می باشد که در ماده۱۰ به جبران خسارت افراد ثالث توسط صندوق تامین در موارد شناخته نشدن مسئول حادثه اشاره شده و در ماده۲۱ قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب۱۳۹۵ .نیز تکرار شده است همچنین ماده۳ قانون مرور زمان اموال منقوله مصوب۱۳۰۸ تصریح دارد مرور زمان نسبت به افراد صغیر جاری نمی شود تا زمان رشد آنها. در فرض سؤال فرزند متوف یان در زمان تصادف صغیر بوده و در سال۱۳۸۲ رشید شده است. ضمن آنکه همانگونه که مستحضرید شورای نگهبان در سال۱۳۶۱ بحث مرور زمان را غیر شرعی اعلام کرده .است موضوع دیگر آنکه، در ماده۶۵ قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل ن قلیه مصوب۱۳۹۵ ، برخلاف اصل عطف بماسبق نشدن اثر قانون، ترتیب دیگری مقرر شده و برخی احکام از جمله موارد مندرج در بند»ب « ماده۴ (ناظر بر ماده۲۱ و بند»پ « ماده۲۵ ) و ماده۲۵ این قانون را عطف بماسبق دانسته است؛ به نظر می رسد در فرض سؤال از آنجا که دیه تاکنون پرداخت نشده است، موضوع مشمول قانون مصوب۱۳۹۵ .است ۲ - در صورت تعلق دیه به اولیای دم، آیا باید دیه»به نرخ روز «پرداخت شود؟ ۳ - آیا در فرض سؤال صرفا»صندوق تامین خسارت های بدنی « باید به عنوان خوانده دعوا قرار گیرد و یا آنکه وزارت دادگستری (معاونت مالی) نیز ب اید به دادرسی فرا خوانده شود؟ ۴ - با توجه به کشوری بودن صندوق تامین خسارت های بدنی، آیا خواهان (اولیای دم) می توانند در شهرستان محل اقامت خود (غیر از تهران) طرح دعوا کنند؟

۱ - در فرض سؤال که تصادف منجر به فوت در زمان حاکمیت قانون بیمه اجباری مسؤولیت مد نی دارندگان وسای ل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب۱۳۴۷ با اصلاحات بعدی رخ داده است، نظر به اینکه مطالبه دیه از صندوق تامین خسارت های بدنی مشمول عبارت»دعاوی مربوط به بیمه « موضوع ماده۱۲ ،این قانون نیست مطالبه دیه از این صندوق، مشمول مروز زمان موض وع ماده۱۲ یادشده نمی.باشد ۲ - با عنایت به ماده۴۹۰ قانون مجازت اسلامی مصوب۱۳۹۲ ، ملاک محاسبه و پرداخت دیه، قیمت روز پرداخت است که با صدور حکم قطعی و لازم الاجرا، محکوم .علیه باید به نرخ روز آن را پرداخت کند ۳ - در صورت مطالبه خسارت از صندوق تامین خسارت ها ی بدنی، موضوع ارتباطی به وزارت دادگستری ندارد تا طرف دعوا قرار گیرد؛ بدیهی است در مطالبه دیه از بیت.المال، وزارت دادگستری باید طرف دعوا قرار گیرد ۴ - در مناطقی که صندوق تامین خسارت های بدنی شعبه دارد، با توجه به ملاک ذیل ماده۲۳ قانون آیین دادرسی دادگاه ها ی عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ ، طرح دعوا در محل استقرار شعبه صندوق یادشده امکان.پذیر است