پرسش
با توجه به قانون شوراهای حل اختلاف مصوب۱۴۰۲ و صلاحیت مشترک دادگاه های صلح و دادگاه های حقوقی در بسیاری از دعاوی مالی که صرفا تقویم و بهای خواسته، ملاک تعیین صلاحیت مرجع رسیدگی کننده خو ،اهد بود ،اولا، آیا تلقین یا ارشاد خوانده توسط قاضی مبنی بر طرح ایراد به بهای خواسته در جلسه رسیدگی یا پیش از آن دارای وجاهت است؟
ثانیا، با توجه به اینکه اختلاف در بهای خواسته زمانی موثر است که در مراحل بعدی موثر باشد؛ حال آنکه مراحل ،بعدی رسیدگی دادگاه صلح و دادگاه حقوقی، یکسان است، آیا تغییر بهای خواسته در برخی دعاوی مانند خلع ید در پی چنین اقداماتی منتهی به تغیی ر صلاحیت می شود؟ آیا در پی ارجاع پرونده به محکمه ای که به شایست گی آن ،قرار عدم صلاحیت صادر شده است، آیا این دادگاه مکلف به تبعیت از بهای خواسته جدید است و یا آنکه ملاک بهای خواسته تعیین شده در دادخواست اولیه است؟
پاسخ
اولا، ارشاد طرفین توسط مرجع رسیدگی ک ننده به طرح ایراد نسبت به تقویم خواسته هر چند موثر در ماهیت دعوا نمی.باشد؛ فاقد مستند قانونی است ثانیا، عدم تصریح به موثر بودن اختلاف طرفین در بهای خواسته در امر صلاحیت دادگاه در ماده۶۳ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ ، بر خلاف ماده۸۸ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب۱۳۱۸ و ماده۲۷ قانون تشکیل دادگاه های عمومی مصوب۱۳۵۸ ، به دلیل آن بوده است که قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ ناظر بر دادگاه های عمومی حقوقی بوده و در زمان تصویب این قانون دادگاه هایی با صلاحیت نسبی برای رسیدگی به دعاوی حقوقی وجود نداشته است؛ در حال حاضر با اصلاح قانون شورهای حل اختلاف مصوب۱۴۰۲ و تشکیل دادگاه های صلح و با لحاظ نصاب مقرر برای صلاحیت دادگاه های اخ یرالذکر، در فرض سوال ایراد به صلاحیت قابل پذیرش به نظر می رسد و بهای تعیین ش ده طی فرآیند اعتراض موضوع ماده۶۳ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ .ملاک صلاحیت است