پرسش
پرونده با موضوع شکایت آقای»الف « علیه آقای»ب « دایر بر انتقال مال غیر نسبت به یک واحد آپارتمان مطرح، دادگاه بدوی رای بر محکومیت متهم به تحمل حبس و جزای نقدی و رد مال در حق شاکی صادر و رای صادره در تجدید نظر تایید و قطعی و ملک موضوع شکایت در واحد اجرای احکام کیفری به شاکی تحویل می گردد متهم تقاضای اعاده دادرسی نموده و با پذیرش تقاضای وی از سوی دیوان عالی کشور پرونده به شعبه هم عرض ارجاع و پس از رسیدگی مجدد در شعبه مذکور رای مورد درخواست اعاده دادرسی نقض و حکم بر برایت متهم صادر می شود. متهم به موجب رای اخیر از قاضی اجرای احکام تقاضای استرداد ملک تحویل شده .به شاکی دارد آیا اجرای احکام راسا بدون نظر دادگاه می تواند نسبت به اعاده به وضع سابق ملک )استرداد( اقدام نماید؟
اگر منفی است، وظیفه کدام مرجع قضایی است که به درخواست متهم رسیدگی و اتخاذ تصمیم نماید و تصمیم دادگاه باید در قالب رای باشد یا با دستور دادگاه ملک به متهم مسترد می گردد؟
پاسخ
با توجه به ماده۵۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری و تبصره آن و ماده۵۵۰ این قانون و مطابق نص ماده۳۹ قانون اجرای احکام مدنی مصوب۱۳۵۶ ، هرگاه حکمی به موقع اجرا گذارده شده و بر اثر فسخ یا نقض یا اعاده دادرسی، به موجب حکم نهایی بلااثر شود، عملیات اجرایی به دستور دادگاه اجراکننده حکم به حالت قبل از اجرا برمی گردد؛ بنابراین در فرض سوا ل که تقاضای اعاده دادرسی نسبت به حکم محکومیت محکوم علی ه به اتهام انتقال مال غیر در دیوان عالی کشور پذیرفته شده و شعبه هم عرض پس از رسیدگی ماهوی درخواست اعاده دادرسی را وارد تشخیص داده و حکم مورد اعاده دادرسی را نقض و حکم برایت متهم از اتهام انتسابی را صادر کرده و این حکم نیز قطعی شده است، به استناد ماده۳۹ پیش گفته، قاضی اجرای احکام دستور اعاده عملیات اجرایی به وضع سابق را صادر می کند و چنانچه در این راستا اسناد رسمی نیز صادر شده باشد، کلیه اسناد تنظیمی در خصوص ملک متنازع فیه ابطال می.شود