نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۵۸۶ مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۱۵

آیا قاعده )الزرع للزارع و لو کان غاصبا( صرفا جنبه حقوقی دارد یا مسوولیت کیفری نیز به دنبال دارد؛ به عبارت دیگر، اگر مالک زمین با علم به این که محصول ناشی از بذر متعلق به دیگری است، آن را تخریب کند، آیا صرفا ض امن خسارت وارده است یا مسوولیت کیفری نیز دارد؟

مستفاد از مواد۳۳ قانون مدنی و۱۶۵ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی و۴۸ قانون اجرای احکام مدنی و نیز قاعده فقهی»الزرع للزارع و لو کان غاصبا«، محصولی که از کاشتن بذر در ملک دی گ ری حاصل می شود، متعلق به صاحب بذر )زارع( است؛ هرچند زارع غاصب بوده و بدون رضایت مالک زمین اقدام به کاشت بذر در ملک غیر کرده باشد و صاحب ملک نیز مستحق دریافت اجرت ،المثل زمین است. از سوی دیگر مرجع رسمی تظلمات و شکایات، دادگستری است و انجام اقدامات خودسرانه از سوی افراد جهت احقاق حقوق احتمالی خود ممنوع است؛ همچنین با توجه به ارتباط جرم با نظم عمومی، هر کسی عمدا محصول مذکور را تخریب کند، اعم از این که مالک زمین باشد یا چنین نباشد، رفتار وی طبق ماده۶۸۴ (قانون مجازات اسلامی )تعزیرات مصوب۱۳۷۵ جرم محسوب و مشمو ل مجازات مقرر در این ماده است. در فرض سوال هم، اگر مالک زمین عمدا محصول زارع را تخریب کند، از مصادیق این ماده می باشد که تشخیص آن با قاضی رسیدگی کننده است. بدیهی است مالک زمین می تواند جهت احقاق حقوق خود و جلوگیری از اقدامات زارع، از طریق مراجع قضایی اقدا.م کند