نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۵۴۱ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۰۸

با توجه به تعاریف ارایه شده از جنگل،مرتع، بیشه طبیعی، اراضی جنگلی و ... در ماده یک از قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب۱۳۴۶ با اصلاحات بعدی، با توجه به ماده۴۳ از قانون مرقوم که صرفا چرانیدن دام در مناطق قرق را ممنوع اعلام کرده،اما مجازات قانونی تعیین نکرده است با توجه به این که عنصر قانونی ممنوعیت چرانیدن دام در جنگل ها و مراتع موضوع ماده۴۴ از قانون مرقوم صرفا مختص »بز «می باشد و مجازات مندرج در ماده۴۴ مکرر از قانون مرقوم اصلاحی۱۳۴۸/۱/۲۰ در مورد چرانیدن دام در منابع ملی صرفا ضبط دام افرادی است که بدون داشتن پروانه مبادرت به چرای دام می کنند که ا ین مجازات هم طبق نظریه شورای محترم نگهبان به شماره۸۶۵۷ تاریخ۱۳۶۶/۶/۱۴ غیر ش رعی تشخیص داده شده است؛ با توجه به این که طبق ماده۵۰ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع اصلاحی ۱۳۹۶/۸/۱۴ چرای دام در جنگل های سوخته و منابع ملی مخروبه و توده های جنگلی مذکور در تبصره۲ ماده۲ از قانون ملی شدن جنگل ها جرم انگاری شده است، اما اکثر قریب به اتفاق جنگل ها واقع در استان گلستان خارج از تعریف جنگل سوخته و منابع طبیعی مخروبه و به توده های جنگلی محاط در زمین زراعی است؛ با توجه به این که در تبصره یک ماده۴۷ از قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت هر چند تعلیف دام در جنگل ها را مستلزم اخذ پر وانه چرا دانسته است، ولی مجازات قانونی برای عمل تعلیف غیر مجاز دام در جنگل تعیین نشده است با توجه به این که در تبصره۲ از ماده۴۷ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت صرفا چرای دام در مراتع بدون داشتن پروانه جرم انگاری شده است ولی در مورد تعلیف دام از نو ع گاو وگوسفند در جنگل حکمی بیان نشده است۱ - )آیا تعلیف غیر مجاز دام از نوع گوسفند و گاو در جنگل نه در جنگل های سوخته و مخروبه و جنگل های محصور در زمین های زراعی و نه در مراتع( وصف کیفری دارد؟ ۲ - آیا تعلیف غیر مجاز دام از نوعگوسفند و گاو در جنگل مشمول عن وان مجرمانه تخریب منابع طبیعی و ملی موضوع ماده۶۹۰ قانون تعزیرات می شود؟

هرچند به موجب تبصره یک ماده۴۷ )اصلاحی۱۳۸۷ ( قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت» تعلیف دام در جنگل ها و مراتع و آبخیزها مستلزم اخذ پروانه چرا می باشد«... ، ولی ضمانت اجرای کیفری در خصوص این رفتار به استثنای موارد پیش بینی شده در مواد۵۰ و۴۴ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع که به ترتیب ناظر به»چرای غیر مجاز دام در جنگل های سوخته و منابع ملی که بی رویه بهره برداری و مخروبه شده « و نیز ناظر به»چرانیدن غیر مجاز بز در جنگل ها و مراتع «می باشد، پیش بینی نشده اس ت و طبق تبصره۲ ماده۴۷ قانون صدرالذکر نیز چرای دام بدون پروانه یا مازاد بر ظرفیت تعیین شده در پروانه در مراتع )اعم از مشجر و غیر مشجر( جرم محسوب می شود و اشاره به چرای غیر مجاز دام در جنگل ها نشده است و با توجه به تعریف اصطلاحات جنگل و مراتع طبق بندهای۶ و۷ ماده یک قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع، نمی توان مقررات تبصره۲ ماده۴۷ را به چرای غیر مجاز دام در جنگل ها تسری داد و مرتکبان آن را تعقیب کیفری کرد. در نتیجه می توان گفت به جز موارد پیش بینی ش ده در مواد ۴۴ و۵۰ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع، چرای غیر مجاز دام در جنگل ها به طور صریح یا ضمنی جرم انگاری نشده است؛ البته چنانچه عمل مرتکب در فرض سوال موجب تخریب جنگل ها شود ، مطابق ماده۶۹۰ قانون مجازات اسلامی)تعزیرات( مصوب۱۳۷۵ .، موضوع قابل تعقیب کیفری است