نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۴۴۸ مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۰۹

۱ - در پرونده های مربوط به احکام قصاص منوط به پرداخت فاضل دیه، بعضا قبل از اجرای تشریفات استیذان قصاص نفس و در برخی موارد بعد از استیذان قصاص و قبل از اجرای حکم، اولیای دم اقدام به پرداخت فاضل دیه کرده اند. آیا فاضل دیه در اجرای ماده۴۹۰ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲ باید به قیمت زمان اجرای حکم پرداخت شود یا این که در راستای تبصره ماده۴۸۸ قانون مذکور و لحاظ ماده۵۳۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ پرداخت تفاضل دیه به قیمت زمان پرداخت کفایت می کند؟ ۲ - پرداخت تفاضل دیه از ناحیه اولیای دم و نیز تودیع آن به حساب سپرده دادگستری باید قبل از صدور استیذان قصاص نفس صورت پذیرد یا بعد از استیذان قصاص و در زمان اجرای حکم؟

۱ - فاضل دیه پس از قطعیت حکم قصاص و به نرخ سال اجرای قصاص محاسبه و وصول می شود و در موردی که متقاضیان قصاص، وجه تفاضل دیه را در سال قطعیت حکم واریز کرده اند ، چنانچه واریز این مبلغ به درخواست قاتل باشد؛ به گونه ای که بتوان گفت قاتل امکان تصرف در آن را داشته است، تاخیری که در اثر طی تشریفات بعدی مانند استیذان حادث می ،شود، تاثیری در مبلغ تفاضل دیه ندارد؛ لیکن در غیر فرض اخیر پرداخت مابه التفات ت.فاضل دیه بر اساس نرخ سال اجرای قصاص ضروری است ۲ - مقصود از عبارت»پیش از قصاص « مذکور در ماده۳۸۲ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲ ، زمان عرفی نزدیک به اجرای قصاص است و نظر بر این که مطابق ماده۴۱۷ همان قانون، در اجرای قصاص، اذن مقام رهبری یا نماینده او لازم اس ت، تا پیش از اخذ اذن، جهتی برای دریافت تفاضل دیه از ولی دم نمی.باشد