نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۳۷ مورخ ۱۴۰۰/۰۲/۰۷

وفق ماده۴۳۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال۱۳۹۲ هرگاه تقاضای تجدیدنظر یا فرجام خارج از مهلت تقدیم شود و درخواست کننده عذر موجهی عنوان کند دادگاه صادر کننده رای ابتدا به عذر او رسیدگی می نماید و در صورت موجه شناختن آن قرار قبولی درخواست و در غیر این صورت قرار رد آن را صادر می کند لذا صریحا اظهارنظر فرمایید در فرضی که رای قطعی می گردد و حتی ابلاغ هم به طور واقعی به محکوم صورت پذیرفته است و موعد تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی هم به اتمام رسیده و پرونده به اجرای احکام کیفری ارسال و قاضی اجرای احکام دستورات لازم جهت جلب یا اجرای مجازات در خصوص محکوم را صادر کرده است، بر فرض مثال محکومی که حبس و جزای نقدی و شلاق دارد حال اگر محکوم علیهی که مجلوب می باشد و قاضی اجرای احکام می خواهد وی را به زندان معرفی کند و یا اصلا از طریق دفاتر خدمات الکترونیک و یا حتی وکیل دادگستری و ... م ب ادرت به تقدیم درخواست تجدید نظرخواهی با فرجام خواهی به شعبه اجرای احکام یا به دادگاه صادرکننده رای می کند و م دعی :است که عذر موجهی دارد ۱ - آیا با توجه به قطعیت رای و ماده۴۹۴ قانون آیین دادرسی کیفری که صریحا اعلام کرده است عملیات اجرای رای با دستور قاضی اجرای احکام کیفری شروع می شود و به هیچ وجه متوقف نمی شود مگر در مواردی که قانون مقرر نماید؛ و همچنین لحاظ ماده۴۹۰ همین قانون، قاضی اجرای احکام باید رای را متوقف و محکوم را بلاقید آزاد کند؟ ۲ - در فرضی که محکوم متواری است، آیا دستورات اجرایی در خصوص دسترسی به محکوم و اجرای رای باید متوقف شود و در این موارد تکلیف قاضی اجرای احکام چیست؟ ۳ - .سوالات فوق را در خصوص درخواست واخواهی که به طور واقعی ابلاغ شده است تشریح کنید

۱ و۳ ( اولا، در فرض سوال، مستفاد از ماده۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ و با توجه به ملاک مواد ۴۳۲ و۴۴۰ همین قانون، مرجع بررسی و اتخاذ تصمیم در خصوص موجه یا غیر موجه بودن اعتراض نسبت به رای غیابی، دادگاه صادرکننده رای است و با توجه به صریح ماده۴۳۲ قانون یادشده، آن چه بیان شد در خصوص تجدید نظر و فرجام خواهی نیز حاکم است و چو ن دادگاه صادرکننده رای مرجع رسیدگی به اصل اعتراض است، تشخیص طرح آن در مهلت قانونی نیز بر عهده همان مرجع است؛ لذا چنان¬چه پس از مهلت مقرر قانونی، محکوم در مرحله اجرای حکم از رای غیابی واخواهی یا به آن اعتراض یا فرجام خواهی کند، قاضی اجرای احکام کیفری بدون ک این ه نفیا یا اثباتا اظهار نظر کند، اعتراض را اخذ و ضمیمه پرونده به دادگاه صادرکننده رای ارسال می دارد و دادگاه مذکور نیز با ملاحظه پرونده و احراز موجه یا غیر موجه بودن یا داخل یا خارج از مهلت بودن واخواهی یا فرجام خواهی ، حسب مورد تصمیم مقتضی مبنی بر قب ول یا رد اتخاذ می .کند ثانیا، هر چند در ماده۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ به جهات عذر موجه به عنوان یکی از دلایل پذیرش واخواهی خارج از مهلت مقرر اشاره نشده است، ولی با لحاظ حکم کلی ماده۴۳۲ قانون پیش¬ گفته درباره پذیرش عذر موجه در طرق عادی اعتراض به آرا، این قاعده درباره واخواهی که همانند تجدید نظرخواهی و فرجام¬خواهی دارای مهلت اعتراض است نیز صدق می¬ کند و نحوه رسیدگی به ادعای عذر موجه نیز برابر ماده .اخیرالذکر است ۲ - مفروض عبارت»در این صورت اجرای رای متوقف و متهم تحت الحفظ به همراه پرونده به دادگا ه صادرکننده حکم اعزام می شود « مذکور در تبصره۲ ماده۴۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ مواردی است که اجرای رای کیفری آغاز شده است و مسبوق به حضور یا جلب محکوم¬علیه است و چنانچه محکوم¬ علیه پیش از جلب و بدون حضور در اجرای احکام، طی لایحه ای یا از طریق وکی ل نسبت به رای اعتراض کرده باشد نیز با احراز صحت انتساب اعتراض به عمل آمده به محکوم¬علیه یا وکیل وی، واخواهی یا فرجام.خواهی قابل رسیدگی است