پرسش
احتراما وفق ماده۱۸ قانون گذرنامه، خروج از کشور اشخاص زیر۱۸ سال صرفا با اجازه کتبی ولی یا قیم امکان پذیر است. در ماده۴۲ قانون حمایت از خانواده به صورت استثناء، در خصوص صغیر و مجنون، علیرغم عدم رضایت ولی یا ،قیم تجویز خروج از کشور از جانب دادگاه در صورت وجود مصلحت پیش.بینی شده است با عنایت به مراتب فوق با این مد نظر داشتن این امر که در راستای بند۳ ماده۱۸ قانون گذرنامه، تجویز دادستانی نیز صرفا در خصوص زنان شوهردار پیش بینی شده است؛ آیا خروج از کشور افراد بالغ ز یر۱۸ سال بدون اجازه ولی یا قیم با وجود شرایطی مانند اضطرار، اقامت ولی یا قیم در خارج از کشور، مفقود بودن ولی یا قیم و یا ... امکان پذیر است ؟
در صورت مثبت بودن پاسخ توسط چه مرجعی و به چه مستند قانونی این امر ممکن است؟
پاسخ
با لحاظ ماده۲۰ قانون امور حسبی ، حدود اختیارات دادستان منحصر به موارد منصوص است و استفاده از ملاک بند۳ ماده۱۸ قانون گذرنامه در فرض سوال به لحاظ تفاوت موضوع منتفی است. از سوی دیگر موضوع استعلام حتی در خصوص اشخاص صغیر نیز از شمول حکم مقرر در ماده۴۲ قانون حمایت خانواده خروج موضوعی دارد؛
بنابراین در فرضی که مولی علیه دارای ولی قهری باشد و امکان اخذ اجازه خروج از کشور به دلیل غیبت یا حبس ولی قهری یا هر علت دیگری میسر نباشد، برابر ماده۱۱۸۷ قانون مدنی نسبت به تعیین امین اقدام می شود. بدیهی است در این صورت اختیارات امین به مانند قیم است. صدو ر گذرنامه با اجازه کتبی امین مزبورنیز ممکن است و در مورد اشخاص بالغ کمتر از۱۸ سال که به قیم آنان دسترسی نباشد، صدور این اجازه با کسی است که مطابق عمومات قانون امور حسبی و قانون مدنی در فرض عدم دسترسی به قیم، عهده دار وظایف او می.شود