نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۳۸۸ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۶

با توجه به اینکه مستندات از ماده۶۴۴ قانون آیین دادرسی کیفری پذیرش متهمان غیرنظامی در بازداشتگاه نظامی ممنوع بوده و از طرفی پذیرش متهمان نظامی سایر مراجع قضایی در بازداشتگاه نظامی منوط به طی تشریفات در ماده مذکور می باشد لذا خواهشمند است در خصوص سوالات زیر انجانب را ارشاد بفرمایید یک اساسا ملاک تشخیص بازداشتگاه نظامی چیست آیا بازداشتگاه های امنیتی نظیر باز داشتگاه وزارت دفاع سپاه ارتش و ن اجا نظامی محسوب می شوند یا خیر در صورتی که بازداشتگاه های موصوف نظامی محسوب نشوند علت پذیرش متهمان نظامی در بازداشتگاه های مذکور بر اساس چه توجیهی صورت می گیرد۴ در صورتی که بازداشتگاه های موصوف نظامی محسوب شوند آیا مراجع قض ایی عمومی می توانند متهمین غیرنظامی را در این بازداشتگاهها معرفی نمایند با توجه به تعبیر مقنن در ماده۶۴۷ قانون آیین دادرسی کیفری مبنی بر اینکه دادستانی نظامی نظارت کامل بر بازداشتگاه ها و زندان های نظامی حوزه قضایی خود دارد منظور از قید نظارت کامل چیست آی ا منظور مقنن نظارت استصوابی است یا اطلاعی آیا دادستان نظامی می تواند از پذیرش متهمین غیرنظامی اعزامی از سایر مراجع قضایی ممانعت به عمل آورد یا خیر؟

۱ - مستفاد از مواد۶۴۳ و۶۴۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ و شق۳ بند»ب « ماده۱ و مواد۳۲۵ و۳۲۸ یین آ نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مصوب۱۴۰۰ بازداشتگاه نظامی که توسط سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی ایجاد می شود، محل اختصاص یافته برای نگهداری موقت متهمان نظامی تحت قرار تامین کیفری )افراد مصرح در بندهای»الف « تا»ح « قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصوب۱۳۸۲( است که با دستور کتبی مقام قضایی یا قانونی صلاحیت دار معرفی شده و تحت مدیریت یا نظارت سازمان زندان.ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور است ۲ - با توجه به شق۳ بند»ب « ماده۱ آیین نامه اجرایی فوق الذکر، بازداشتگاه ا منیتی از بازداشتگاه نظامی متفاوت .است ۳ - مستفاد از ماده۶۴۶ قانون آیین دادرسی کیفری و شق۳ بند»ب « ماده۱ آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور نگهداری آن دسته از متهمان نظامی که مرتکب جرم امنیتی شده باشند به دستور مقام قضایی صالح در بازداشتگاه.های امنیتی فاقد منع قانونی است ۴ - .با توجه به پاسخ سوالات قبل، پاسخ به این سوال منتفی است ۵ - الف و ب( مطابق ماده۳۲۵ آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربی تی کشور مصوب۱۴۰۰ وظایف و اختیاراتی که برای دادستان یا قاضی اجرای احکام دادسرای عمومی و انقلاب مقرر شده است، در خصوص بازداشتگاه و زندان های نظامی )موسسه های کیفری نظامی( بر عهده دادستان نظامی یا قاضی اجرای احکام دادسرای نظامی است و لذا نحوه نظارت حسب مورد می.تواند متفاوت باشد ج( با توجه به تبصره ماده۶۴۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ و ماده۳۲۸ آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مصوب۱۴۰۰ معرفی متهمان غیر نظامی از سوی سایر مراجع قضایی به بازداشتگاه نظامی فاقد وجاهت قانونی ا ست و دادستان نظامی صرفا حق تذکر مراتب به مرجع قضایی ذی ربط را دارد.