لاولکس پرسش
در پرونده ایراد صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از بی احتیاطی در امر رانندگی با دوچرخه، عاقله طفل که محکوم به پرداخت دیه شده اند، از اجرای حکم امتناع می کنند. آیا جلب آنان در اجرای ماده۶۹۶ قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( ممکن است؟ آیا عدم شناسایی محل اسکان عاقله به دلیل تبعه خارجی بودن آن ها بعد از صدور حکم محکومیت و عدم دسترسی به اموال آن ها می تواند از موجبات اعمال ماده۴۷۰ قانون مجازات اسلامی باشد و ح کم به پرداخت دیه از بیت المال صادر شود؟
پاسخ
اولا، با توجه به مواد۳ و۲۲ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب۱۳۹۴ و انطباق آن با ماده۶۹۶ قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب۱۳۷۵ ، نیازی به استناد به ماده۶۹۶ .این قانون وجود ندارد ثانیا، مسوولیت عاقل ه به پرداخت دیه، ناشی از قانون و یک حکم تکلیفی است؛ و نه ناشی از جرم یا مسوولیت کیفری؛
بنابراین مجوز قانونی برای جلب و بازداشت عاقله وجود ندارد. در مواردی که مسوولیت پرداخت دیه متوجه عاقله است، طبق تبصره۲ ماده۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ در صورت وجود دلایل کافی، به وی اخطار می شود که برای دفاع از خود حضور یابد؛ ولی عدم حضور عاقله به هر علت از جمله در دسترس نبودن وی به صراحت قسمت اخیر تبصره۲ ماده۸۵ مذکور مانع از رسیدگی و صدور حکم به محکومیت وی نیست و با قطعیت حکم محکومیت، دیه از اموال وی استیفاء می شود و در صورت عدم تمکن وی، دیه توسط مرتکب پرداخت می شود و اگر مرتکب نیز تمکن مالی نداشته باشد، طبق ماده۴۷۰ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲ از بیت المال پرداخت می.شود