نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۰۸۴ مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۰۵

با توجه به تصویب و اجرایی شدن بند»الف « ماده۲۹ »قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵ :« ۱ - آیا مواد۶۹۰ از قانون تعزیرات در باب تخریب منابع طبیعی و۴۲ ، ۴۳ ، ۴۴ ، ۴۴ ،مکرر۴۶ و ۵۰ از»قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع « در باب تعلیف غیر مجاز دام در جنگل و مرتع و قطع درختان جنگلی و تهیه هیزم و چوب از منابع جنگ لی و قطع درختچه در منابع ملی، نسخ ضمنی شده است؟۲ - آیا بند»الف « ماده۲۹ از قانون مرقوم، اختصاص به تخلف افرادی دارد که از طرف بالاترین مقام دستگاه اجرایی و در چهارچوب مصوبات هیات وزیران جهت بهره برداری از مراتع و جنگل ها با دولت قرارداد منعقد کرده و از مفا د قرارداد تخلف می کنند؛ یا این که عام و کلی بوده و شامل جرایم ارتکابی توسط همه افراد )چوپانان در تعلیف غیر مجاز، کشاورزان در تصرف عدوانی اراضی ملی، افرادی که مثلا دو اصله درخت قطع می کنند و ...( که قراردادی با دولت ندارند نیز می شود؟

۱ - با تصویب و لا زم الاجرا شدن بند»الف « ماده۲۹ »قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور مصوب ۱۰/۱۱/۱۳۹۵ «، مواد اشاره شده در استعلام نسخ نشده است و هر یک از این مواد و بند»الف « ماده۲۹ قانون صدرالذکر در جای خود قابلیت استناد و اعمال دارد؛ با این توضیح، در حال حاضر تخریب عمدی مناب ع طبیعی وتجاوز و تصرف منابع طبیعی مشمول ماده۶۹۰ قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب۱۳۷۵ است و مواد۴۲ ، ۴۴ و۴۵ و قسمت آخر ماده۵۰ از»قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع « راجع به جرم انگاری رفتارهای تصریح شده در این مواد است و ماده۴۱ قانون اخیرالذکر نیز در خصوص نقشه برداری و تعیین حدود کلیه اراضی جنگلی جلگه های شمالی است و ماده۴۴ آن نیز با عنایت به نظر شورای نگهبان و این که»ضبط و فروش دام « موضوع این ماده مغایر با موازین شرعی شناخته شده است، عملا قابلیت استناد را ندارد. بند»الف «ماد ه۲۹ یادشده در مقام جرم انگاری مجدد رفتارهای موضوع مواد پیش گفته نیست؛ بلکه جبران خسارت و پرداخت جریمه به شرح مقرر در این بند ناظر به متخلفین از احکام این ماده است که در بندهای»الف « و»ب «و نیز آیین نامه اجرایی بند»ب «ماده مذکور مشخص شده است و مقررات بند »الف « ماده۲۹ قانون اجرای احکام دایمی برنامه های توسعه کشور مغایرتی با مواد اشاره شده ندارد تا موجب نسخ آن.ها شود ۲ - با توجه به عبارت»متخلفین از این ماده « در بند»الف « ماده۲۹ قانون احکام دایمی برنامه های توسعه کشور و همان طور که در انتهای بند یک نیز بی ان شد، منظور از»متخلفین« ، متخلفین از مقررات بندهای»الف « و»ب «این ماده و آیین نامه اجرایی بند»ب « است و به دیگر افرادی که جرایمی از قبیل تخریب عمدی یا منابع طبیعی و یا تجاوز به آن و یا جرایم موضوع قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع را مرتکب می.شوند، تسری ندارد