نظریه شماره ۲۰/۹۳/۷ مورخ ۱۶/۱/۹۳

1- آیا ثبت نکاح دایم غیر رسمی دوم با وجود زن اول منافاتی با ماده16 قانون حمایت خانواده سابق دارد یعنی کسی بدون رعایت ماده مذکور قبل از تجویز ازداوج مجدد از دادگاه ازدواج دایم غیر رسمی نماید این نکاح با درخواست احد از زوجین قابل استماع در دادگاه می ­ باشد یا خیر و اینکه لزومی به تعیین زن اول به عنوان احد از خواندگان دارد یا خیر؟ 2- آیا ماده16 قانون حمایت خانواده سابق با ماده49 قانون حمایت لاحق تعارض و منافات دارد یا قابل جمع است یعنی منطوق ماده49 لاحق به نکاح دایم غیر رسمی اولین ازدواج است یا علاوه بر آن دلالت بر نکاح دایم غیر رسمی دوم الی چهارم نیز دارد یعنی دادگاهها در صورت مواجه شدن با خواسته نکاح دایم که زوج بدون تحصیل ازدواج مجدد از دادگاه مبادرت به ازدواج دایم نموده است با توجه به منع ماده16سابق باید از استماع چنین دعوی خودداری نمایند یا دعوی قابل استماع است یعنی کلا تکلیف نهی ماده16 وامر ماده 49 چگونه قابل جمع است وظیفه دادگاه رد دعوی است یا قبول وصدورحکم ثبت نکاح دایم غیر رسمی دوم الی چهارم./ع

اولا: به طور کلی موادی از قانون حمایت خانواده مصوب 1353که به موجب قوانین بعدی نسخ نشده وشورای محترم نگهبان هم خلاف شرع بودن آن ها را اعلام ننموده وبا قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/1391نیز مغایرتی ندارد، از جمله ماده 16آن در خصوص اخذ اجازه ازدواج مجدد از دادگاه به قوت واعتبار خود باقی است. ثانیا: اقدام به ازدواج دایم بدون ثبت آن خواه ازدواج اول باشد یا دوم، واجد وصف کیفری است وزوج از این جهت تحت تعقیب کیفری قرار می گیرد. اما از آنجایی که برابر قانون، ثبت ازدواج دایم درهر حال الزامی است، وجود ضمانت اجرای کیفری مزبور، مانع حکم به ثبت چنین ازدواجی نمی باشد./الف