آرای قضایی مرتبط با ماده 297
قانون مجازات اسلامی — ۲۶ مورد
اگر مرتکب با یک ضربه عمدی، موجب جنایتی بر عضو شود که منجر به قتل مجنی علیه گردد، چنانچه جنایت واقع شده مشمول تعریف جنایات عمدی باشد، قتل عمدی محسوب میشود و به علت نقص عضو یا جراحتی که سبب قتل شده است به قصاص یا دیه محکوم نمیگردد.
- مسیولیت کیفری در موارد تسبیب در جنایتدر بزه عدم رعایت نظامات دولتی منتهی به فوت،تمامی عوامل دخیل به نسبت تقصیر دارای مسیولیت کیفری هستند.
- پرداخت دیه قبل از قطعیت رایمتهم مجاز به پرداخت دیه قبل از قطعیت حکم بوده و قیمت پس از قطعیت حکم ملاک نیست.
- صدور حکم به پرداخت دیه از بیت المال در فرض حدوث لوث در اتهام قتل عمدیچنانچه در بزه قتل عمدی،مورد از مصادیق لوث بوده و شاکی اقامه قسامه نکرده و از مطالبه قسامه از متهم نیز خودداری کند،صدور حکم برایت متهم و پرداخت دیه از بیت المال فاقد وجاهت قانونی است.
- اعتقاد به مهدورالدم بودن مقتولاعتقاد به مهدور الدم بودن شخص باید پایه واساس عقلایی داشته باشد و صرف تصور مرتکب مبنی بر مهدورالدم بودن شخص، مثبت ادعای وی نیست.
- استناد به شهادت شهود بهعنوان دلیل اعاده دادرسیازآنجاکه امکان استناد به شهادت شهود در طی مراحل دادرسی وجود دارد، استناد به آن دلیل جدید محسوب نمی شود و از موارد اعاده دادرسی نیست.
- مطالبه دیه از صندوق تامین خسارت بدنیدر مواردی که از یک طرف وقوع حادثه رانندگی مردد و از طرف دیگر اولیای دم مدعی فرار مقصر حادثه باشند، مطالبه دیه از صندوق تامین خسارت بدنی مستلزم تقدیم دادخواست به مراجع حقوقی است.
- مسیولیت صندوق تامین خسارتهای بدنی برای پرداخت دیه به علت متواری بودن مقصر حادثهالزام صندوق تامین خسارات بدنی به پرداخت دیه مستلزم تقدیم دادخواست به دادگاه صالح است.
- مهلت بیمهگر برای پرداخت دیهماهیت تعهد بیمه گر به پرداخت دیه قراردادی است و مقید به مهلت های مقرر قانونی نیست و لذا نمی تواند از مهلت تعیین شده برای پرداخت دیه از سوی مجرم استفاده کند.
- تجاوز از یا به مرزهای کشوربرای تحقق جرم تجاوز از مرز یا به مرز کشور، داشتن کالای قاچاق شرط نیست زیرا وظیفه مرزبانان حفاظت از مرز و جلوگیری از ورود و خروج غیرمجاز از مرز است و صرف عبور غیرمجاز از مرز سبب ورود ماموران به عملیات می گردد.
- افراد مجاز به تجدیدنظرخواهیشاکی خصوصی یا نماینده قانونی او صرفا از جهت برایت متهم یا از حیث ضرر و زیان حق درخواست تجدیدنظر دارند .
- فروش مال مسروقه توسط سارقفروش مال مسروقه توسط سارق مجازات مستقل ندارد.
- جنبه عمومی ضرب و جرح عمدیضرب و جرح عمدی که مصداق ماده 614 قانون مجازات اسلامی 1375 نباشد، فاقد جنبه عمومی است.
- تخریب و ورود به عنف به عنوان مقدمه ارتکاب تصرف عدوانیتخریب و ورود به عنف به منزل مقدمه ارتکاب بزه تصرف عدوانی است و مجازات مستقل ندارد.
- حیطه ی رسیدگی در مرجع تجدیدنظرچنانچه متهم به چندین کیفر محکوم شود و تنها یکی از این کیفرها قابل تجدیدنظرخواهی باشد، بقیه کیفرها نیز قابل تجدیدنظرخواهی است.
- مصداق جرم غیر قابل گذشتایراد ضرب و جرح عمدی به جز موارد مصداق مواد 612 و 614 قانون مجازات اسلامی، فاقد جنبه عمومی است.
- فراری دادن متهم دستگیر نشدهکمک به متهمی که هنوز دستگیر نشده و متواری است مصداق بزه فراری دادن متهم نیست؛ زیرا فراری دادن متهم وقتی معنا دارد که وی قانونا دستگیر یا زندانی شده باشد.
- عدم شناسایی اولیای دم متوفی در جنایات غیرعمدیدر جنایات غیرعمد، چنانچه اولیای دم متوفی شناخته نشود، دیه به بیت المال پرداخت میشود.
- هزینههای درمانی زاید بر دیههزینه های درمان و معالجه به طور جداگانه نسبت به دیه و ارش تعیینی، از طریق دادخواست قابل مطالبه می باشد.
- صدور حکم در پرداخت دیه به دینارصدور حکم در پرداخت دیه به دینار به لحاظ عدم موضوعیت آن صحیح نمی باشد. عنوان: صدور حکم در پرداخت دیه به دینار پیام: صدور حکم در پرداخت دیه به دینار به لحاظ عدم موضوعیت آن صحیح نمی باشد.
- مرجع تجدیدنظرخواهی درخصوص اعدام یا قصاصمرجع تجدیدنظرخواهی از احکام صادره از محاکم بدوی نسبت به مواردی که مجازات قانونی آن ها اعدام یا قصاص است، دیوان عالی کشور می باشد و چنانچه دادگاه بدوی در سیر مراحل رسیدگی به پرونده هایی با موضوع اتهامی قتل عمدی، عنصر عمد را در مرتکب تشخیص نداده و به غیرعمد یا شبه عمد بودن اعتقاد پیدا نمود. این تشخیص در مرجع تجدیدنظرخواهی یا فرجام خواهی موثر نیست.
- مسیولیت پرداخت دیه در صورت تقصیرتقصیر به هر میزان باشد، در صورت مشارکت، باید به نحو تساوی مسیولیت افراد در نظر گرفته شود.
- مصداق تقصیر در امر کیفریترک فعل مصداق تقصیر تلقی می شود
- عدم قابلیت مطالبه خسارت در فورس ماژورمطالبه خسارت بابت تخریب مستلزم رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی است.
- عدم استحقاق تخفیف مجازات با قصد فرار از صحنه تصادفچنانچه متهم به تصادف جرحی، قصد فرار از صحنه تصادف را داشته ولی موفق به فرار نشده باشد، استحقاق تخفیف مجازات نخواهد داشت.
- سلاح سرد تلقی نشدن شیشهایراد جرح عمدی با شیشه، به دلیل اینکه شیشه جزو سلاح سرد محسوب نمیگردد، مشمول مواد 612 و 614 قانون مجازات اسلامی نمیگردد. بلکه مشمول تبصره 2 ماده 269 قانون مجازات اسلامی است.
۱۲