آرای قضایی مرتبط با ماده 976
قانون مدنی — ۱۵ مورد
اشخاص ذیل تبعه ایران محسوب میشوند:
1) کلیه ساکنین ایران به استثنای اشخاصی که تبعیت خارجی آنها مسلم باشد. تبعیت خارجی کسانی مسلم است که مدارک تابعیت آنها مورد اعتراض دولت ایران نباشد.
2) کسانی که پدر آنها ایرانی است اعم از اینکه در ایران یا در خارجه متولد شده باشند.
3) کسانی که در ایران متولد شده و پدر و مادر آنان غیرمعلوم باشد.
4) کسانی که در ایران از پدر و مادر خارجی که یکی از آنها در ایران متولد شده به وجود آمدهاند.
5) کسانی که در ایران از پدری که تبعه خارجه است به وجود آمده و بلافاصله پس از رسیدن به سن هیجده سال تمام لااقل 1 سال دیگر در ایران اقامت کرده باشند والا قبول شدن آنها به تابعیت ایران بر طبق مقرراتی خواهد بود که مطابق قانون برای تحصیل تابعیت ایران مقرر است.
6) هر زن تبعه خارجی که شوهر ایرانی اختیار کند.
7) هر تبعه خارجی که تابعیت ایران را تحصیل کرده باشد.
تبصره - اطفال متولد از نمایندگان سیاسی و قنسولی خارجه مشمول فقره 4 و 5 نخواهند بود.
- لزوم نفع قانونی در فرجامخواهی وعدم قابلیت فرجامخواهی دعوای الزام به صدور شناسنامهدر مورد صدور حکم بر اثبات زوجیت فیمابین زوجین، اساسا اداره ثبت احوال( فرجام خواه ) ذینفع محسوب نبوده و حکم صادره درخصوص این دعوی نیز متضمن ضرری برای اداره مذکور نبوده تا قانونا مجوزی برای فرجام خواه جهت فرجام خواهی نسبت به حکم مرقوم بوده باشد و همچنین در مورد الزام فرجام خواه(( اداره ثبت احوال شهرستان فلان)) به صدور شناسنامه برای خواهان، دادنامه فرجام خواسته در این قسمت، از شمول ارای قابل فرجام مصرح در ماده ۳۶۸ قانون ایین دادرسی مدنی خارج بوده و قابلیت رسیدگی فرجامی را ندارد.
- حکم به صدور شناسنامه ایرانی در فرض ورود غیرقانونی والدینبا توجه به تولد خواهان در ایران از پدر و مادر خارجی ( عراقی ) و نیز اقامت مستمر وی بیش از نوزده سال؛ لذا خواهان واجد شرایط مندرج در بند ۵ ماده ۹۷۶ قانون مدنی است. و ورود غیرقانونی والدین هم تاثیری در تابعیت فرزند ندارد؛ لذا حکم به الزام به صدور شناسنامه ایرانی صادر می شود.
- رای قضایی## رای خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: رییس شعبه *در خصوص دعوی خانم ز. پ. بطرفیت سازمان *بخواسته الزام خوانده به صدور شناسنامه ، با استناد به بند ۶ ماده ۹۷۶ قانو
- تقاضای صدور شناسنامه برای اطفال متولد از مادر ایرانی و پدر خارجیماده واحده قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی، جهت ارفاق در وضعیت اطفالی که والدین برای آنها شناسنامه اخذ ننموده اند، وضع شده است؛ بنابراین مانع از تقاضای صدور شناسنامه توسط والدین این فرزندان پیش از 18 سالگی نمی شود. -
- تاثیر اجازه ازدواج زن ایرانی و مرد خارجی بر صدور شناسنامه برای فرزنداخذ اجازه ازدواج با تبعه خارجی از وزارت کشور، مجوزی برای صدور شناسنامه برای فرزندان حاصل از این ازدواج محسوب نمی شود؛ زیرا مقررات قانون ثبت احوال و قانون مدنی در مورد احوال شخصیه تبعه ایران بوده و فرزندان مزبور تابعیت ایرانی ندارند.
- صدور شناسنامه برای طفل متولد از زن ایرانی و مرد خارجیدعوی الزام به صدور شناسنامه برای فرزندان متولد از زن ایرانی و مرد خارجی، با توجه به اینکه فرزندان تابع ملیت پدر هستند و ثبت شناسنامه در ایران برای افراد تبعه ایرانی است، محکوم به رد است.
- مرجع صالح در دعوای اثبات تابعیتدرخواست تابعیت باید مستقیما یا توسط فرمانداریها و استانداریها به وزارت امور خارجه تسلیم شود واین امر از قواعد آمره ومربوط به نظم عمومی بوده و به اعمال حاکمیت ارتباط پیدا می کند؛ بنابراین دعوی اثبات تابعیت ایرانی در دادگاه مسموع نیست.
- مصداق تغییر خواستهخواهان می تواند در جلسه اول رسیدگی خواسته خود را از اثبات نسب به الزام اداره ی ثبت به صدور شناسنامه تغییر دهد. عنوان: شرایط الزام ادارهی ثبت به صدور شناسنامه پیام: الزام اداره ثبت به صدور شناسنامه در فرض صحت رابطه زوجیت بین والدین، بدوا مستلزم اثبات تولد فرد در خاک ایران با رعایت مقررات قانونی و سپس کسب تابعیت جمهوری اسلامی ایران است.
- شرط صدور شناسنامه اشخاص متولد از اتباع خارجه در ایرانمرجع تشخیص تابعیت اشخاص متولد شده در ایران از پدر و مادر با تابعیت خارجی، نیروی انتظامی است و تا زمانی که مرجع مذکور تابعیت را تایید نکند دعوای الزام به صدور شناسنامه مسموع نیست.
- وظیفه ثبتاحوال در خصوص فرزندان اتباع خارجهدر خصوص فرزندان اتباع خارجه، ثبت احوال موظف به صدور گواهی ولادت بوده و صدور شناسنامه منوط به درخواست تحصیل تابعیت ایشان و پذیرش تابعیت ایران از جانب مراجع ذیصلاح است.
- طرح دعوای اصلاح شناسنامه محجور از سوی مادربه استثنای دعوای مطالبه نفقه، طرح هرگونه دعوا از جمله صدور شناسنامه طفل از سوی مادری که حضانت وی را بر عهده دارد در فرض وجود ولی قهری، به علت ایراد عدم سمت قانونی مسموع نخواهد بود.
- اعتراض به آراء هیات حل اختلاف ثبتاحوال درباره تابعیتتصمیمات هییت حل اختلاف موضوع ماده 4 قانون ثبت احوال (ازجمله درباره تابعیت) قابل اعتراض در دادگاه عمومی حقوقی است.
- تابعیت اشخاص مقیم ایراندر صورت تردید در تابعیت ایرانی یا خارجی شخص ساکن ایران، مادام که تابعیت خارجی او ثابت نشده باشد، باید او را تبعه ایران به شمار آورد و اسناد سجلی وی قابل ابطال نیست.
- فرض تردید در صلاحیت دیواندادگاههای عمومی علی الاصول مرجع عام رسیدگی به تظلمات و دیوان، مرجع خاص بوده و در فرض تردید در صلاحیت، اصل بر صلاحیت دادگاههای عمومی است.
- ابطال آرای مراجع ثبت احوال در مورد تابعیت ایرانی در صورت احراز نسب ایرانی در دادگاهبا اثبات نسب به پدر ایرانی در دادگاه خانواده و نیز احراز ایرانی بودن خواهان، تصمیم شورای تامین شهرستان و هیات حل اختلاف ثبت احوال در غیر ایرانی بودن مدعی تابعیت ایرانی، ابطال و حکم به الزام به صدور شناسنامه ایرانی علیه ثبت احوال صادر می گردد.