آرای قضایی مرتبط با ماده 390
قانون مدنی — ۴۱ مورد
اگر بعد از قبض ثمن مبیع کلا یا جزایا مستحقللغیر در آید بایع ضامن است اگر چه تصریح به ضمان نشده باشد.
- مطالبه غرامات ناشی از مستحق للغیر درآمدن مبیع بدون درخواست ابطال معاملهدر فرض مستحق للغیر در آمدن مبیع، با ابطال معاملات سابق به موجب رای دادگاه و احراز مالک نبودن ید سابق، نیازی به طرح دعوی ابطال معامله موضوع دعوی نبوده و خریدار می تواند مستقلا دعوی مطالبه غرامات ناشی از مستحق للغیر بودن مبیع را اقامه کند. عنوان: نحوه تعیین میزان غرامات در فرض مستحق للغیر بودن مبیع پیام: معامله ملک غیر که از سوی مالک رد شود، برای خریدار ایجاد مالکیت نمی کند تا ارزش آن مبنای غرامت و خسارت وی باشد. بنابراین در صورت مستحق للغیر در آمدن مبیع، میزان غرامت بر مبنای ارزش ثمن پرداختی محاسبه می شود و نه ارزش روز مورد معامله.
- طرح دعوا علیه محجوردرصورتی که دعوا علیه محجور اقامه شود قابلیت استماع ندارد.
- شرط مطالبه ثمن به نرخ روز در فرض مستحق للغیر درآمدن مبیعدریافت ثمن به نرخ روز به عنوان غرامت در صورت مستحق للغیر درآمدن مبیع، زمانی قابل مطالبه است که خریدار در زمان وقوع معامله از مستحق للغیر بودن مبیع آگاه نباشد.
- خسارات ناشی از مستحق للغیر درآمدن مبیع-درصورت مستحق للغیر درآمدن مبیع، مالکیت مشتری بر مبیع مستقر نمی شود که استحقاق مطالبه بهای روز آن را داشته باشد و صرفا استحقاق مطالبه ثمن به علاوه غرامات حاصله را دارد و منظور از غرامت، خسارت ناشی از کاهش ارزش ریالی از تاریخ مبایعه نامه لغایت اجرای حکم است.
- انتقال مورد معامله قبل از انفساخ قراردادانحلال و رفع اثر از قرارداد، نتیجه قهری انفساخ قرارداد است و نظر بر اینکه تا قبل از انحلال قرارداد، مشتری حق انتقال مورد معامله را به غیر داشته است، درصورت انتقال مورد معامله قبل از انفساخ، موضوع به منزله تلف (حکمی) آن است.
- حقوق خریدار در فرض مستحقللغیر درآمدن مبیعدر صورت مستحق للغیر درآمدن مبیع، قیمت روز آن توسط خریدار قابل مطالبه است.
- تفاوت ابطال سند با بطلان معاملهتقاضای ابطال معامله، در مورد اسناد رسمی قابل طرح بوده و در مورد اسناد عادی، باید دعوای بطلان معامله مطرح گردد.
- مصادیق خسارات وارده به مشتری در صورت مستحق للغیر بودن مبیعاعلام بطلان عقد بیع به لحاظ مستحقللغیر بودن مبیع، ایقاعی است که مشتری آن را انشاء می نماید و پس از آن حسب الاقتضا، دادگاه صحت آن اعلام بطلان را احراز و مورد حکم قرار می دهد، لذا دعوی اعلام بطلان عقد پیش از انجام آن توسط مشتری قابلیت استماع ندارد.
- مطالبه ارزش سرقفلی در فرض مستحقللغیر درآمدن مالکیت منافعارزش حقوق کسبی، (سرقفلی) درصورت مستحق للغیر درآمدن مالکیت منافع، نه بر مبنای وجود عقد اجاره صحیح بلکه بر مبنای مسیولیت مدنی ناشی از تسبیب و لاضرر، قابل مطالبه است.
- میزان غرامت در صورت مستحق للغیر در آمدن مبیعدر صورت مستحق للغیر در آمدن مبیع، خریدار علاوه بر دریافت اصل ثمن، مستحق دریافت مابه التفاوت ثمن از زمان انعقاد قرارداد تا زمان استیفاء کامل آن مطابق شاخص اعلامی بانک مرکزی است.
- مصادیق خسارات ناشی از مستحق للغیر در آمدن مبیعمنظور از غرامات وارده در فرض مستحق للغیر در آمدن مبیع، خسارات و مخارجی است که مشتری در معامله متحمل شده، نظیر مخارج دلالی، باربری. ولی افزایش قیمت سوقیه قابل مطالبه نیست.
- ضمان درک و مسیولیت خسارات مشتری بیع فاسدچنانچه ملک موضوع بیع به نحو قانونی به تملک شخصی غیر از مشتری در آید، بایع مسیول پرداخت کلیه خساراتی است که متوجه خریدار شده است. لذا مالک (که خود قایم مقام مالک سابق بوده است) مسیول پرداخت کلیه خسارات اعم از بهای ملک و خسارات ناشی از قلع و قمع بنایی که مشتری به تصور مالکیت صحیح احداث کرده خواهد بود.
- غرامات قابل مطالبه در ضمان درکخسارات ناشی از بطلان بیع (از جمله ناشی از مستحق للغیر بودن مبیع) شامل افزایش قیمت مورد معامله، پس از عقد نبوده، بلکه شامل مخارج و خساراتی است که مشتری در معامله متحمل می شود، نظیرمخارج دلالی تنظیم سندرسمی و امثال آن.
- شرط مطالبه غرامت در ضمان درک مبیعدر دعوای مطالبه غرامات به لحاظ مستحق للغیر درآمدن مبیع، خواهان باید مصادیق غرامت مورد خواسته را مشخص کند و الا دعوا قابل استماع نیست
- ضابطه محاسبه خسارت در ضمان درک مبیعچنانچه ملک مبیع مستحق للغیر در آید، خسارت وارده به عنوان ضمان درک به نرخ روز مبیع محاسبه و از بایع اخذ می شود.
- دادگاه صالح در دعوای مطالبه قیمت روز ملک بلحاظ مستحق للغیر در آمدندعوای مطالبه قیمت روز ملک به لحاظ مستحق للغیر در آمدن آن در صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول می باشد.
۱۲